PROGRAMACION DOS DEPARTAMENTOS DE LATIN E ?· nivel socio-económico medio-baixo. O nivel cultural en…

  • Published on
    24-Jan-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Transcript

PROGRAMACION DOS DEPARTAMENTOS DE LATIN E GREGO Curso 2015- 2016 I. E. S. Afonso X o Sabio. Cambre. A Corua Indice: 0.- Introducin e contextualizacin 1.- Latn 2 Bacharelato - Competencias bsicas - Obxectivos xerais -Obxectivos especficos -Contidos -Metodoloxa - Materiais didcticos -Avaliacin - Plan lector - Plan TIC 2.- Latn 1 Bacharelato - Introducin e contextualizacin -Competencias clave, estndares de aprendizaxe,criterios de avaliacin,temporalizacin -Concrecins metodolxicas - Materiais e recursos didcticos -Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado -Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Organizacin das materias pendentes - Acreditacin de coecementos previos - Deseo da avaliacin - Atencin diversidade - Elementos transversais 3.- Latn 4 E.S.O. - Introducin - Competencias bsicas - Obxectivos -Contidos -Metodoloxa - Materiais didcticos -Avaliacin - Plan lector - Plan TIC 4.- Cultura Clsica 4 E.S.O. - Obxectivos xerais -Obxectivos especficos -Contidos -Metodoloxa - Materiais didcticos -Avaliacin - Competencias bsicas -Temas transversais - Plan lector - Plan TIC 5.- Cultura Clsica 3 E.S.O. - Introducin e contextualizacin -Competencias clave, estndares de aprendizaxe,criterios de avaliacin,temporalizacin -Concrecins metodolxicas - Materiais e recursos didcticos -Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado -Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Organizacin das materias pendentes - Acreditacin de coecementos previos - Deseo da avaliacin - Atencin diversidade - Elementos transversais 6.- Grego 2 Bacharelato - Obxectivos xerais -Obxectivos especficos -Contidos -Metodoloxa - Materiais didcticos -Avaliacin - Plan lector - Plan TIC 7.- Grego 1 Bacharelato - Introducin e contextualizacin -Competencias clave, estndares de aprendizaxe,criterios de avaliacin,temporalizacin -Concrecins metodolxicas - Materiais e recursos didcticos -Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado -Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Organizacin das materias pendentes - Acreditacin de coecementos previos - Deseo da avaliacin - Atencin diversidade - Elementos transversais 8.- Actividades complementarias e extraescolares 9.- Avaliacin da programacin 0.-INTRODUCIN E CONTEXTUALIZACIN O IES Afonso X o Sabio est enclavado no concello de Cambre, no interior da urbanizacin A Barcala, situada a tres km. do centro urbano do concello de Cambre. Na sa grande maiora trtase de alumnado procedente da urbanizacin na que est situado o I.E.S. e outras similares, con habitantes procedentes do entorno periurbano de A Corua e poblacins limtrofes, atrados por vivendas algo mais asequibles que na cidade da Corua. A maiora do alumnado procede dun mbito periurbano e ten un nivel socio-econmico medio-baixo. O nivel cultural en xeral podera calificarse tamn de medio. A isto hai que engadir a cada vez maior presenza de alumnado de pases con linguas e culturas moi diferentes. Os pais/nais dos alumnos constiten a 1 xeracin con estudios medios, castelanizada, pero os avs ou outros familiares prximos son falantes galegos non exclusivos. Alguns deles, procedentes do mbito mais rural do concello de Cambre, presentan dominio das das linguas; habitualmente a lingua preferida cos fillos o casteln, pero con hbitos lingsticos mixtos. No caso concreto das materias deste departamento, todo o alumnado de ESO de Latn e Cultura Clsica e o de Grego 1 Bach. chegan por primeira vez a estas materias, polo que non parece moi pertinente falar do nivel de coecementos previos. O que s digno de destacar que moitos teen gran interese ou curiosidade ante materias que elexiron eles mismos. En canto a Latn de 1 Bach e Latn e Grego de 2 Bach todo o alumnado deste curso presenta un nivel de coecementos previos axeitado nivel no que se atopa. 1.-LATN 2 BACHARELATO COMPETENCIAS BSICAS 1.- COMUNICACIN LINGSTICA Contribe esta materia a ela a travs da lectura comprensiva de textos, fundamentalmente de autores latinos e na medida do posible en latn; tamn coa busca e tratamento da informacin (fontes antigas ) e a sntese para a expresin oral e escrita. Pero a contribucin fundamental que un instrumento bsico para a adquisicin dun vocabulario culto, e tamn para coecer a orixe e as reglas de formacin das palabras das nosas das lenguas oficiais. 2.- MATEMTICA Contribe esta materia a ela sobre todo coa presentacin das orixes antigas das ciencias, o traballo cos nmeros romanos e tamn coa presentacin dos creadores dos fundamentos matemticos e cientficos en xeral: Pitgoras, Euclides,... 3.- COECEMENTO E INTERACCIN CO MUNDO FSICO entrar en contacto con outras culturas e coecer como se serviron do contorno, como aproveitaron os recursos naturais e como os transformaron, os alumnos relativizarn as sas propias certezas e ampliarn a sa perspectiva. 4.- TRATAMENTO DA INFORMACIN E COMPETENCIA DIXITAL Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin, tamn o uso de aplicacins informticas para a elaboracin de documentos de aula. 5.- SOCIAL E CIDAD Esta competencia fomntase co coecemento das institucins polticas e do modo de vida dos romanos, sobre todo nas facetas de participacin cidad na poltica, dos dereitos e deberes e tamn das desigualdades sociais presentes nesas sociedades (mulleres, esclavos). 6.- CULTURAL E ARTSTICA Fomntase esta competencia co coecemento da literatura clsica, como fonte primordial da literatura europea posterior; da arquitectura, da arte en xeral. Dse especial relevancia presencia actual dos restos arqueolxicos, para crear no alumno a conciencia de disfrute da arte como creacin humana e, tempo, a necesidade de preservar para o futuro o que as xeracins anteriores nos teen legado. 7.- APRENDER A APRENDER Esta materia contribe a esta competencia sobre todo co estudo dos elementos bsicos da lingua latina, que favorecen a disciplina e a disposicin lxica da mente, as como a memoria e a mellora da expresin tanto oral como escrita. 8.- AUTONOMA E INICIATIVA PERSOAL Fomentarse o respeto s contidos da materia (respeto por outras formas de ver o mundo, de vestir, de comer, de pensar...)as como as tcnicas de cooperacin cos compaeiros nas tarefas diarias na aula. As tamn farase fincap na idea do respeto s que non son iguais. OBXECTIVOS XERAIS - Reflexionar sobre os elementos substanciais que conforman as linguas, recoecendo as relacins existentes entre as estructuras da lingua latina e as linguas romnicas, principalmente o galego e o casteln. - Recoecer o papel integrador do mundo romano nas distintas reas da ciencia, filosofa, historia, literatura, arte, etc. longo da historia de Occidente. - Analiza-la propia cultura a travs da cultura latina, valorando en qu medida pervive na actualidade. OBXECTIVOS ESPECIFICOS - Fixar os contidos morfolxicos e sintcticos estudados no curso anterior e profundizar neles. - Acadar nas tcnicas de traduccin o dominio correspondente a este curso, as como iniciar alumno nas tcnicas do comentario gramatical, estilstico e cultural dos textos. - Amplia-lo vocabulario xa adquirido mediante tcnicas gramaticais (prefixacin e sufixacin), para acadar un coecemento razoado do lxico e da semntica galega e castel. - Cultiva-la formacin humanstica do alumno mediante a profundizacin na literatura latina e noutros aspectos da cultura latina, sempre con vistas a un mellor coecemento da cultura propia do alumno. CONTIDOS 1 TRIMESTRE - Revisin da flexin nominal. - As conxuncins. Usos de ut e cum. - Revisin da conxugacin regular activa e pasiva. - O verbo sum. Verbos compostos de sum. - Verbos deponentes e semideponentes. - A conxugacin perifrstica. - Os verbos volo, nolo e malo. - O verbo fero e os seus compostos. O verbo fio. - Verbos defectivos e impersoais. - As formas nominais do verbo. - Construccins de participio e xerundio. - Revisin da flexin pronominal. - Pronomes indefinidos e interrogativos. Numerais. - Panorama cronolxico da literatura latina. 2 TRIMESTRE - A sintaxe dos casos. O nominativo. O vocativo. - O acusativo. - O xenitivo. - O dativo. - O ablativo. - Os modos verbais. - A oracin simple. 3 TRIMESTRE - A oracin composta coordinada. - A subordinacin: proposicins adxectivas. - A proposicin sustantiva. Tipos. - A proposicin adverbial: conxuncins e modos. - Subordinadas finais, consecutivas e temporais. - Subordinadas comparativas, concesivas e condicionais. TEXTOS -Csar (fragmentos). -Eutropio (Breviarium). METODOLOXA A traducin ser a tarefa bsica do curso; facilitarnse alumno por escrito unhas normas bsicas de traduccin: Tentarse acadar que o alumno lea o texto na sa totalidade, o divida en oracins, o analice morfosintcticamente e finalmente o traduza. Por ltimo haber lee-la traduccin e correxir posibles erros de expresin na sa lingua. Ademais de traduci-lo texto, debernse recoece-los seus elementos histricos, culturais, etc. Para iso recomendaranse distintas lecturas e sern necesarios os coecementos do curso anterior. No estudio da literatura darse especial importancia lectura e comentario de textos traducidos representativos de cada xnero, centrndonos nos que figuran no programa da Selectividade: Cicern, Horacio, Livio, Verxilio e Plauto. longo de cada trimestre traduciranse fragmentos escollidos dos autores citados anteriormente, algns dos cales tamn son propostos no programa da selectividade: Csar, Fedro, Eutropio. Introducirse o uso do diccionario: darnse unhas normas bsicas para o seu correcto manexo facendo ver que o diccionario non resolve tdolos problemas da traduccin e que, se se usa incorrectamente, pode incluso provocar confusins. O traballo da traduccin realizarno os alumnos pola sa conta, fra do horario de clases; na aula correxirnse os textos e comentarnse tdolos aspectos necesarios. MATERIAIS DIDCTICOS Utilizarse preferentemente material facilitado polo profesor e tamn pola rede, principalmente textos latinos. Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin e tamn para usos prcticos (imaxes, mapas, exercicios) AVALIACION Os niveis mnimos esixidos sern: -Interpretacin, alomenos nas sas lias xerais, dos textos propostos. -Profundizacin na sintaxe casual e oracional. -Completa-lo vocabulario bsico. -Coecementos bsicos de literatura requeridos para a Selectividade. O elemento fundamental da avaliacin sern as probas escritas e variar o seu nmero no trimestre dependendo do rendimento do grupo (oscilarn entre unha e tres como mximo). Estas probas constarn dun texto breve para analizar morfolxica e sintcticamente, traducir e comentar diversos aspectos que se plantexen sobre el. A avaliacin ser continua, e ademais do exame valorarse especialmente o traballo diario do alumno na clase. A literatura avaliarase mediante exposicins orais e traballos individuais preferentemente en soporte dixital. Ademais das probas escritas, tern gran incidencia na avaliacin o traballo diario na aula (asistencia, comportamento, realizacin de tarefas,) que ser cuidadosamente controlado polo profesor. Constituir o 40% da nota. Ser imprescindible por parte do alumno a elaboracin dunha gramtica a partires do material da clase, que deber ser presentada profesor en Xuo e Setembro, de forma obligatoria, e cantas veces sexa solicitada longo do curso. CONTIDOS MINIMOS imprescindibles para superar a asignatura: - Ter nota de cinco ou superior no ltimo exame (xuo). - Entregar dentro de plazo a Gramtica cos seus apartados obligatorios: Fontica, Morfoloxa e Sintaxe. - Entregar dentro de plazo os traballos de Literatura. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento. As probas de Setembro sern exercicios que abarcarn a totalidade do programa. PLAN LECTOR En cada sesin de clase realizarnse lecturas en voz alta de textos escollidos e proporse e/ou recomendarse a lectura individual dalgn libro ( novela histrica ou semellante),ademis das propostas no programa da Selectividade. As obras propostas sern as seguintes: a) pica: Ovidio, Apolo e Dafne (Ovidio, Metamorfosis, I, 452-567) Pramo e Tisbe (Ovidio, Metamorfosis, IV, 55-166) Orfeo e Eurdice (Ovidio, Metamorfosis, X, 1-71) b) Lrica: Catulo, Poemas de Catulo e Lesbia (Catulo, 51, 2, 86, 87, 109, 5, 7, 3, 85, 70, 8, 11) A orde reflicte unha secuencia nos sentimentos de Catulo. c) Historiografa: Livio A traxedia de Lucrecia (Tito Livio, Historia de Roma desde su fundacin, I, 56,4-60). d) Oratoria: Tcito, Discursos de Calgaco e Agrcola (Tcito, Agrcola, 30-32 e 33-34); Contexto, discursos e batalla: captulos 29-38. PLAN TIC - Participacin no concurso on line Odisea da SEEC Galicia. - Fomento do uso crtico da rede para buscar informacin, propiciando o coecemento de determinadas pxinas web relacionadas coa materia. - Fomento do uso de ferramentas informticas para elaboracin de traballos individuais e documentos de aula. 2.-LATN 1 BACHARELATO 1.- Introducin e contextualizacin O estudo do latn a nivel fontico, morfosintctico e lxico proporciona unha slida base para o perfeccionamento no manexo doutras linguas. Desempea un papel relevante como soporte lingstico da maiora das linguas europeas e para a comprensin do lxico culto que forma gran parte da terminoloxa cientfica e tcnica actual nas linguas que o alumnado coece ou estuda; sen esquecer o enriquecemento cultural que proporciona o coecemento dos aspectos que se inclen na civilizacin clsica, berce da Europa actual, como son, entre outros, a mitoloxa, a relixin ou as sas creacins literarias e artsticas, que tanta influencia tiveron en pocas posteriores e seguen a ter hoxe en da. A reflexin literaria, presente no latn, a travs da lectura, mediante a comprensin e interpretacin de textos significativos favorece o coecemento das posibilidades expresivas da lingua, desenvolve a capacidade crtica e creativa dos estudantes, dlles acceso memoria, creatividade, imaxinacin, descuberta das outras persoas, ao coecemento doutras pocas e culturas, e enfrntaos a situacins, sentimentos e emocins nunca experimentados, que enriquecen a sa visin do mundo e favorecen o coecemento deles mesmos. O estudo do latn persegue o obxectivo ltimo de contribur formacin de cidadns cunha competencia comunicativa que lles permita interactuar satisfactoriamente en todos os mbitos que forman e van formar parte da sa vida. Isto esixe unha reflexin sobre os mecanismos de usos orais e escritos da sa propia lingua, e das outras linguas que estudan e coecen, e a capacidade de interpretar e valorar o mundo, de formar as sas opinins, propias, claras e fundamentadas, e de gozar, a travs da lectura crtica de obras literarias. O estudo do latn como lingua flexiva proporciona mediante a comparacin unha slida base cientfica para o estudo e o perfeccionamento progresivo no manexo doutras linguas. O estudo da orixe e a evolucin do latn s linguas romances proporcinalle ao alumnado os instrumentos necesarios para comprender e analizar os procesos de cambios fonticos, morfosintcticos e semnticos que deron lugar aos procedementos que rexen hoxe as sas linguas, e axuda a incrementar de xeito notable o seu lxico. A reflexin sobre o lxico coecido, a adquisicin de novas palabras e a comprensin das estruturas da lingua latina interveen de xeito notable no uso mis eficaz da lingua propia como instrumento de aprendizaxe, comunicacin e interpretacin da realidade. O estudo da herdanza clsica, non s est presente na lingua latina, senn tamn nos diferentes aspectos que se inclen no que coecemos como civilizacin latina, berce da Europa actual. 2.- Competencias clave, estndares de aprendizaxe,criterios de avaliacin,temporalizacin En vermello os mnimos. Obxectivos Criterios de avaliacin Estndares de aprendizaxe Competencias clave -I -p 1. Marco xeogrfico da lingua. 1. Coecer e localizar en mapas o marco xeogrfico da lingua latina. 1. Localiza nun mapa o marco xeogrfico da lingua latina e a sa expansin, delimitando os seus mbitos de influencia e colocando con precisin puntos xeogrficos, cidades ou restos arqueolxicos coecidos pola sa relevancia histrica. -CMCCT -CCEC -CSC -g 1.1. O indoeuropeo. Linguas indoeuropeas e familias lingsticas . 2. Identificar o indoeuropeo como a lingua nai da maiora das linguas faladas en Europa hoxe 2. Define o indoeuropeo e recoece as linguas indoeuropeas e as sas familias, e sitaas xeogrficamente. -CD -n 3. Agrupar as linguas indoeuropeas en familias lingsticas e localizalas nun mapa. 3. Identifica as linguas que se falan actualmente en Europa, diferenciando pola sa orixe entre indoeuropeas e non indoeuropeas, clasifica as primeiras en familias lings- ticas e delimita nun mapa as zonas onde se utilizan. -CSC -CCEC Contidos -n -p 1.2. Linguas de Espaa: linguas romances e non romances. 4. Coecer as orixes das linguas faladas en Espaa, clasificalas e localizalas nun mapa, e delimitar o marco xeogrfico das linguas romances faladas no mundo, recoecendo as sas caractersticas. 4. Identifica as linguas que se falan en Espaa, diferenciando pola sa orixe romances e non romances, localiza nun mapa as zonas onde se utilizan, delimita o marco xeogrfico das linguas romances faladas no mundo e recoece as sas caractersticas. -CSC -CCEC -d -g -p -h 1.3 Orixe, evolucin e etapas do latn. Palabras patrimoniais, cultismos e semicultismos. 5. Distinguir as principais etapas na evolucin do latn e recoecer e identificar palabras patrimoniais, cultismos e semicultismos. 5. Distingue e delimita as etapas do latn, recoece e distingue a partir do timo latino cultismos, semicultismos e termos pa- trimoniais, e explica as evolucins que se producen nun caso e no outro. -CCL -CAA -CMCCT 5.1. Coece exemplos de termos latinos que deron orixe tanto a unha palabra patrimonial como a un cultismo, e sinala as diferenzas de uso e significado entre ambos. -CCL 5.2. Demostra a presenza do latn no sculo XXI en campos como a ciencia, a cultura, a publicidade, os medios de comunicacin, internet e as redes sociais. -CMCCT -CD -CCEC -d -p -n 1.3 Nocins bsicas de evolucin fontica, morfolxica e semntica do latn ao galego e ao casteln. 6. Coecer e aplicar as regras fundamentais da evolucin fontica, e recoecer os procesos de evolucin semntica do latn ao galego e ao casteln partindo dos timos latinos. 5.3. Realiza evolucins de termos latinos ao galego e ao casteln, aplicando as regras fonticas de evolucin, e recoece pa- labras da ta lingua que sufriron procesos de evolucin semntica. -CCL -CAA -e 1.4 Vocabulario bsico latino: lxico transparente;palabras de maior frecuencia. 7. Coecer, identificar e traducir o lxico latino transparente e as palabras de maior frecuencia. 5.4 Deduce o significado de termos latinos non estudados partindo do contexto ou de palabras da lingua propia ou doutras que coezas. -CAA -CCL 5.1.2. Identifica e explica as palabras transparentes e de maior frecuencia. -CD -CCL -g 2. Orixes da escritura. Sistemas de escritura. 2. Recoecer sistemas de escritura e distinguilos do alfabeto. 2. Recoece tipos de escritura e clasifcaos consonte a sa natureza e a sa funcin, e describe os trazos que distinguen uns dos outros. -CD -CCEC -g 3. Orixe e evolucin do alfabeto latino. 3. Distinguir as fases da evolucin do alfabeto latino, desde a sa orixe ata o alfabeto da poca clsica. 3. Explica a orixe do alfabeto latino, e a evolucin e a adaptacin dos signos do alfabeto grego. -CAA -CMCCT -g 3. 1.Orixe e evolucin do alfabeto latino. 3.1. Coecer a orixe do alfabeto nas linguas modernas. 3.1. Explica a orixe do alfabeto de diferentes linguas partindo do alfabeto latino, as como a sa evolucin, sinala as adaptacins que se producen en cada unha e recoece os tipos de alfabeto usados actualmente en Europa, en relacin coas linguas que os empregan. -CSC -CCL -CCEC -e 3.2 Pronuncia do latn: tipos. 3.2.Coecer e aplicar con correccin as normas bsicas da pronuncia en latn e distinguir os seus tipos. 3.2 Le con pronuncia e acentuacin correctas textos latinos, identificando e reproducindo exemplos de diferentes tipos de pronuncia. -CCL g 4.Morfoloxa latina: Tipos de palabras, variables e invariables. 4.Distinguir os tipos de palabras a partir do seu enunciado. 4. Distingue palabras variables e invariables, explica os trazos que permiten identificalas e define criterios para clasificalas. -CAA -CCL -i -l 4.1. Concepto de declinacin e conxugacin. 4.1 Comprender o concepto de declinacin e conxugacin. 4.1. Declina e/ou conxuga correctamente palabras propostas segundo a sa categora, explicando e ilustrando con exemplos as caractersticas que diferencian os conceptos de declinacin e conxugacin. -CAA -CCL -CD -e 4.2. Casos latinos. 4.2. Coecer os nomes dos casos latinos, identificar as principais funcins que realizan na oracin e saber traducir os casos lingua mater- na adecuadamente. 4.2. Enumera correctamente os nomes dos casos que existen na flexin nominal e pronominal latina, explica as sas funcins dentro da oracin e ilustra con exemplos a forma axeitada de traducilos. -CAA -CCL -g -d 4. 2. Flexin nominal e pronominal: substantivos, adxectivos e pronomes. 4.2. Coecer as declinacins, encadrar as palabras dentro da sa categora e declinacin eenuncialas correctamente. 4.2. Enuncia correctamente substantivos, adxectivos e pronomes en latn, distingundoos a partir do seu enunciado e clasificndoos segundo a sa categora e a sa declinacin. -CCL -g 4.3. Concordancia. 4.3. Recoecer as regras de concordancia na lingua latina e a sa correspondencia no galego e no casteln. 4.3.1. Recoece nos textos as regras da concordancia latina, e redacta en lingua latina pequenas frases, para practicar o seu uso. -CCL 4.2. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -g 5. A primeira declinacin 5. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos da 1 D. 5. Enuncia e declina sustantivos e adxectivos da 1D. -CAA -CCL -g -d 5.1. A segunda declinacin. Adxectivos de tres terminacins. 5.1. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos da 2 D. . 5.1. Enuncia e declina correctamente substantivos, adxectivos da 2D, distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA 5.2. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -g 6. O verbo latino. 6. Coecer o concepto de conxugacin e encadrar os verbos dentro da sa conxugacin e enuncialos correctamente. 6. Clasifica verbos segundo a sa conxugacin partindo do seu enunciado e describe os trazos polos que se recoecen os modelos de flexin verbal. - CAA - CCL 6.1. Coece e identifica as formas que compoen o enunciado dos verbos de paradigmas regulares e recoece a partir destas os modelos de conxugacin. -CCL 6.1 Analizar o funcionamento dos temas verbais latinos de infectum e recoecer as formas dos tempos verbais formados a partir deles. 6.1. Explica o uso dos temas verbais latinos, identificando correctamente as formas derivadas de cada un. -CAA -CCL 6.2. Conxuga os tempos verbais de infectum en voz activa , aplicando correctamente os paradigmas correspondentes. -CD -CCL -g -d 7. A terceira declinacin. Adxectivos de das e unha terminacins. 5.1. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos da 3 D. . 5.1. Enuncia e declina correctamente substantivos e adxectivos da 3D, distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA -g -d 8. A cuarta e a quinta declinacins. 5.1. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos da 4 e 5D. 5.1. Enuncia e declina correctamente substantivos da 4 e 5D, distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA 5.2. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -g 9. O verbo latino. Tema de perfec- tum. 9. Analizar o funcionamento dos temas verbais latinos de perfectum e recoecer as formas dos tempos verbais formados a partir deles. 9. Explica o uso dos temas verbais latinos de perfectum, identificando correctamente as formas derivadas de cada un. -CAA -CCL 9.2. Conxuga os tempos verbais de perfectum en voz activa , aplicando correctamente os paradigmas correspondentes. -CD -CCL 9. A voz pasiva. 9.1 Analizar o funcionamento dos temas verbais latinos pasivos e recoecer as formas dos tempos verbais formados a partir deles. 9.3. Explica o uso dos temas verbais latinos pasivos, identificando correctamente as formas derivadas de cada un. -CAA -CCL 6.2. Conxuga os tempos verbais de infectum e perfectum en voz pasiva , aplicando correctamente os paradigmas correspondentes. -CD -CCL -g -d 10. Os graos do adxectivo . 5.1. Identificar, distinguir e declinar os adxectivos latinos no grao comparativo e superlativo. 5.1. Enuncia e declina correctamente os adxectivos latinos nos seus distintos graos distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA -d 11. Os complementos circunstanciais de lugar. 11. Recoecer osdistintos tipos de complementos circunstanciais de lugar. 11.Identifica dentro das oracins os distintos CCL e analzaos e tradceos de xeito apropiado. -CMCCT -CCL -g -d 12. Flexin pronominal: determinantes e pronomes. 12. Coecer as diferenzas entre determinantes e pronomes. Coecer as caractersticas da declinacin pronominal e as distintas clases de pronomes latinos. 12. Enuncia correctamente os pronomes en latn, distingundoos a partir do seu enunciado e clasificndoos segundo a sa categora. - CCL -g 12.1 Recoecer os pronomes/ determinantes posesivos e demostrativos. 12.1. Declina e recoece nos textos os posesivos e demostrativos, analzaos e tradceos correctamente. -CCL 12.2 Recoecer os persoais e o pronome relativo. 12.2 Declina e recoece nos textos os persoais e o relativo, analzaos e tradceos correctamente.. -CCL -g 13. Formas non persoais do verbo. Infinitivo, participio, xerundio e supino. 13. Diferenciar formas persoais e non persoais do verbo, e recoecer as categoras gramaticais presentes en cada unha. 13.. Distingue formas persoais e non persoais dos verbos, explica os trazos que permiten identificalas e define criterios para clasificalas. -CAA -CCL -d 14. Oracin simple 14.Recoecer e clasificar os tipos de oracin simple. 14. Compara e clasifica tipos de oracins simples, e identifica e explica en cada caso as sas caractersticas. -CMCCT -CCL -g 15. Oracin composta: coordinacin e subordinacin. 15. Distinguir as oracins simples das compostas e, dentro destas ltimas, as coordinadas das subordinadas. Distinguir e traducir as subordinadas de relativo e de infinitivo. 15. Distingue as oracins simples das compostas e, dentro destas ltimas, as coordinadas das subordinadas, os seus tipos e os nexos que as caracterizan, e sinala exemplos que expliquen en cada caso as sas caracte- rsticas, especialmente as de relativo e as de infinitivo.. -CAA -CCL -a -i -l -g -p 1. Perodos da historia de Roma. Monarqua, Repblica eImperio. 1. Coecer os feitos histricos das etapas da historia de Roma, encadralos no seu perodo correspondente e realizar eixes cronolxicos. 1. Describe o marco histrico en que xorde e se desenvolve a civilizacin romana, sinala perodos dentro del e identifica en cada un as conexins mis importantes que presentan con outras civilizacins -CCEC -CCL -CSC 1.2. Distingue as etapas da historia de Roma, explicando os seus trazos esenciais e as circunstancias que interveen no paso de unhas a outras. -CSC -CSIEE -CCEC 1.3.Enmarca determinados feitos histricos na civilizacin e no perodo histrico correspondente, ponos en contexto e relacinaos con outras circunstancias con- temporneas. -CAA -CSC 1.4. Elabora eixes cronolxicos nos que se representan fitos histricos salientables, -CD -CMCCT 1.5. Describe os principais fitos histricos e os aspectos mis significativos da civilizacin latina, e analiza a sa influencia no devir histrico posterior. -CSC -CSIEE -CCL -h -a -p 2. Romanizacin de Hispania e da Gallaecia. 2. Coecer os feitos histricos principais da romanizacin de Hispania e da Gallaecia, e realizar eixes cronolxicos. 2.1. Explica a romanizacin de Hispania e da Gallaecia, describe as sas causas e delimita as sas fases. -CMCCT -CCL -CSC -CCEE 2.2. Enumera, explica e ilustra con exemplos os aspectos fundamentais que caracterizan o proceso da romanizacin de Hispania e da Gallaecia, e sinala a sa influencia na historia posterior. -CSC -CD -CCL -n -p 2. Romanizacin de Hispania e da Gallaecia. 2.1. Recoecer as pegadas da romanizacin no territorio peninsular principalmente. 2.1.1. Identifica e sinala nun mapa os restos arqueolxicos mis salientables da ro- manizacin de Hispania e da Gallaecia, e descobre e relaciona as pezas arqueolxicas romanas dos museos cos coecementos ad- quiridos. -CAA -CMCCT -CD -CCEC -CD -a -c 3. Organizacin poltica e social de Roma. 3. Coecer a organizacin poltica e social de Roma e recoecer a sa pervivencia. 3.1. Describe os elementos que caracterizan as sucesivas formas de organizacin do sistema poltico romano. -CSIEE -CSC 3.2. Describe a organizacin e a evolucin da sociedade romana, explicando as caractersticas das clases sociais e os papeis asignados a cada unha, relacionando estes aspectos cos valores cvicos existentes na poca e comparndoos cos actuais. -CSIEE -CD -CSC -CCL -n 4. Mitoloxa e relixin. Ritos funerarios. 4. Coecer os principais deuses, semideuses e heroes da mitoloxa grecolatina. 4.1. Identifica os principais deuses, semideuses e heroes da mitoloxa grecolatina, sinalando os trazos que os caracterizan, os seus atributos e o mbito de influencia, explica a sa xenealoxa e establece relacins entre os deuses. -CCEC -CD 4.2.Identifica deuses, semideuses e heroes dentro do imaxinario mtico, e explica os principais aspectos que diferencian uns dos outros. -CCEC -CD -CCL -n -h -p 4. Mitoloxa e relixin. Ritos funerarios. 4.1. Coecer os mitos, os heroes e as lendas latinas principais, e establecer semellanzas e diferenzas entre os mitos e os heroes antigos e os actuais. 4.3. Recoece e ilustra con exemplos o mantemento do mito e da figura do heroe na nosa cultura, analizando a influencia da tradicin clsica neste fenmeno, sinalando as semellanzas e as principais diferenzas entre ambos tratamentos, e asocindoas a ou- tros trazos culturais propios de cada poca -CCEC -CCL -CSC 4.4. Sinala semellanzas e diferenzas entre os mitos e as lendas da antigidade clsica e os pertencentes a outras culturas, comparando o seu tratamento na literatura ou na tradicin relixiosa, e valorando a sa influenza na arte e na literatura posterior a travs de exemplos. -CAA -CCEC -CCL -n 4. Mitoloxa e relixin. Ritos funerarios. 4.2. Coecer e comparar coas actuais as caractersticas da relixiosidade e da relixin latinas, os cultos privados e os ritos funerarios. 4.5.. Distingue a relixin oficial de Roma dos cultos privados, explicando os trazos que lles son propios, e describe as principais caractersticas dos ritos funerarios romanos, distinguindo as semellanzas e as diferenzas que presentan cos de hoxe en da. -CSC -CMCCT -CCL -CCEC -n 5. Arte romana. 5. Coecer as caractersticas fundamentais da arte romana e describir algunhas das sas manifestacins mis importantes. 5. Describe as principais manifesta- cins escultricas e pictricas da arte romana, identificando a partir de elementos concretos o seu estilo e a sa cronoloxa aproximada. -CCEC -CD -i -d -p 6. Obras pblicas e urbanismo. 6. Identificar os trazos mis destacados das edificacins pblicas e do urbanismo romano, e sinalar a sa presenza dentro do patrimonio his- trico de Espaa e Europa. 6. Describe as caractersticas, os principais elementos e a funcin das grandes obras pblicas romanas, explicando e ilustrando con exemplos a sa importancia para o desenvolvemento do Imperio e a sa influencia en modelos urbansticos posteriores. -CD -CSC -CMCCTC 6.1. Localiza nun mapa os principais exemplos de edificacins pblicas romanas que forman parte do patrimonio espaol e europeo, identificando a partir de elementos concretos o seu estilo e a cronoloxa aproximada. -CMCCT -CD -CAA -a 7. O exrcito. 7. Describir a estrutura e o funcionamento do exrcito romano, e distinguir as etapas na sa evolucin. 7. Enumera os elementos que compoen a estrutura do exrcito romano e explica o seu funcionamento, atendendo sa evolucin ao longo dos perodos histricos. -CSC -CMCCT Temporalizacin: - Primeiro trimestre: Temas 1 -7. Cultura: 1-3 - Segundo trimestre: Temas 8 -11. : 4-5 - Terceiro trimestre: Temas 12-15. : 6-7 3.- Concrecins metodolxicas No tratamento de cada un dos temas de lingua faise necesaria a alternancia das explicacins tericas coa prctica mediante exercicios, facilitados polo profesor nun cadernio de elaboracin propia, que se centrarn fundamentalmente na lectura comprensiva de textos traducidos, as como no manexo das tcnicas da traducin, pero tamn na prctica dos distintos mecanismos lingsticos aprendidos de cada vez. Por outra banda, nas explicacins tericas compre que o profesor se refira de seguido lingua de expresin dos alumnos coa finalidade de que estes non vexan o que se lles explica como algo abstracto e alonxado da sa realidade. Os temas de cultura nomeados no temario sern intercalados durante o trimestre nos momentos que o profesor estime oportunos e buscando a participacin do alumnado: busca de informacin previa sobre o tema proposto e organizacin e exposicin pblica de dita informacin. necesaria a adquisicin por parte do alumno dun vocabulario bsico que debe constar dunhas 400 ou 500 palabras, aprendidas mediante prcticas e traducins e non dun xeito puramente memorstico. En cada avaliacin propoeranse unhas 150 palabras. Farse especial fincap na adquisicin de vocabulario novo mediante o estudo da etimoloxa. 4.- Materiais e recursos didcticos Utilizarse preferentemente material facilitado polo profesor (cadernio de exercicios...) e tamn pola rede, principalmente exercicios prcticos baseados en textos latinos sinxelos. Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin e tamn para usos prcticos (imaxes, mapas, exercicios) 5.- Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado Os niveis mnimos esixidos sern: - O coecemento dos elementos fundamentais da lingua latina. - Un vocabulario dunhas 400 palabras. - A adquisicin do dominio das tcnicas da traduccin do nivel. - A asimilacin dos aspectos fundamentais da cultura clsica latina. Aplicaremos o sistema de avaliacin continua, entender que no estudio dunha lingua, dado que os sucesivos contidos se van apoiando nos anteriores, o que importa un coecemento global. En cada avaliacin farase unha proba escrita, que ser a base da calificacin do alumno; nela propoeranse textos para traducir que servirn de base para a realizacin de preguntas tericas de morfoloxa e sintaxe. Os temas de cultura e o estudio do lxico (etimoloxa, toponimia, etc.) avaliaranse mediante exposicins orais e traballos individuais ou colectivos preferentemente en soporte dixital-, que sern fixados, segundo as necesidades didcticas, longo do curso. Ademais das probas escritas, tern gran incidencia na avaliacin o traballo diario na aula (asistencia, comportamento, realizacin de tarefas, caderno de aula) que ser cuidadosamente controlado polo profesor. Constituir o 30% da nota. Ser imprescindible por parte do alumno comezar a elaboracin dunha gramtica a partires do material da clase, que deber ser presentada profesor en Xuo e Setembro, de forma obligatoria, e cantas veces sexa solicitada longo do curso. MINIMOS imprescindibles para superar a asignatura: - Ter nota de cinco ou superior no ltimo exame (xuo). - Entregar dentro de plazo a Gramtica cos seus apartados obligatorios: Fontica, Morfoloxa e Sintaxe. - Entregar dentro de plazo os traballos de Cultura. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento. 6.- Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Reflexionar sobre os elementos substanciais que conforman as linguas, recoecendo as relacins existentes entre as estructuras da lingua latina e as linguas romnicas, principalmente o galego e o casteln. - Recoecer o papel integrador do mundo romano nas distintas reas da ciencia, filosofa, historia, literatura, arte, etc. longo da historia de Occidente. - Analiza-la propia cultura a travs da cultura latina, valorando en qu medida pervive na actualidade. - Buscar e indagar nos documentos e nas fontes antigas, relacionando elementos dispersos e analizando crticamente a sas aportacins. - Facilitar o coecemento da lingua e a cultura latinas en si mesmas e como fonte principal da cultura occidental e das sas principais linguas. - Penetrar dese xeito, sequera someramente, na antigidade da lingua galega, a espaola e outras linguas romances, non s nos aspectos referentes lxico, senn tamn na morfoloxa e na sintaxe. - Acadar o debido coecemento dos principais fenmenos morfolxicos, lxicos e sintcticos da lingua latina clsica. - Facilitar, por medio do latn, un maior coecemento do vocabulario comn e cientfico-tcnico do galego e do espaol, baseados principalmente no lxico latino. 7.- Organizacin das materias pendentes Este curso hai unha alumna en 2Bach. con Latn de 1 pendente. Esta alumna ter a oportunidade de aproba-la asignatura por parciais ou mediante un exame final. Se aproba os dous parciais non haber realiza-lo final. CONTIDOS POR PARCIAIS - Primeiro parcial: - Declinacin de sustantivos e adxectivos. - Verbo sum e conxugacin de verbos en activa. - Complementos circunstanciais de lugar. - Segundo parcial: - Conxugacin de verbos en pasiva. - Graos do adxectivo. - Declinacin dos pronomes. - Oracins de relativo e de infinitivo. Cada exame constar de varias oracins para analizar morfosintcticamente e traducir, e de exercicios sobre os contidos de cada parcial. O exame final abarcar tdolos contidos do programa. O Departamaento de Latn e Grego prestar orientacin e axuda proporcionando follas de exercicios, as como dando clases puntualmente, segundo a disposicin horaria tanto do alumno como do profesor. Haber un control quincenal do traballo deste alumnos por parte do profesor. Datas: 1 Exame: Decembro de 2015. 2 Exame: Marzo de 2016. Final: Ser fixado polo centro no mes de Maio. 8.- Acreditacin de coecementos previos. Este curso temos en 2 de Bacharelato dous alumnos nesta situacin. O proceso para acreditar os coecementos previos vai paralelo apartado anterior referido s materias pendentes. Neste caso o control quincenal consistir en fixar un recreo determinado para explicacins necesarias e resolucin de dudas e seguir o traballo marcado previamente. 9.- Deseo da avaliacin inicial Dada a particular situacn desta materia ( os alumnos xa viron latn en 4 de E.S.O. e xa son coecidos porque este departamento unipersoal; ou ben chegan por primeira vez a ela), empezamos sempre dende cero, por iso a realizacin dunha avaliacin inicial non algo a priori moi necesario. A pesar do anterior, de realizala consistir nunha breve proba escrita que versar sobre conceptos sintcticos bsicos nas linguas do alumnado (funcins, anlise,...) e cuestins xenricas sobre a cultura latina e a sa herdanza. 10.-Atencin diversidade En principio, dado o nmero de alumnos e o nivel, non cremos necesaria a adopcin de ningunha medida previa, dadas as caractersticas acadmicas concretas do noso alumnado este curso. De tdolos xeitos, se longo do curso detectramos calquera tipo de carencia tentariamos poer os medios para resolvelas: cambio de ritmo na clase, material distinto, reforzos en determinados temas, etc. O Departamento ten preparados materiais (fichas,) para cando sexa necesario. 11.- Elementos transversais Un dos obxectivos que se pretenden con esta Lei de educacin parece ser atender o desenrolo integral dos alumnos. Isto implica que se incorporarn no curriculum das diferentes reas elementos educativos bsicos contemplados como contidos transversais. Nesta asignatura de Latn I podemos incorporar os seguintes, relacionados obviamente coas competencias bsicas: - Educacin moral e cvica. Reflexionar sobre o uso das linguas como medio para transmitir ideas, pensamentos e opinins, respetando xuizos e opinins alleas. - Educacin para a igualdade entre sexos. Recoecer nos textos clsicos situacins de discriminacin, facendo fincap na situacin da muller e tamn na esclavitude. Alcanzar o compromiso de evitar sempre formas, termos e expresins que denoten discriminacin e de rexeitar na vida coti calquera situacin de discriminacin. - Educacin ambiental. Manter o compromiso e implicacin persoal de cara mantemento e conservacin de todo vestixio do mundo clsico no contorno de cada un, sexa de tipo arqueolxico, natural, etc. - Educacin para o ocio. Apreciar e valorar a pervivencia nos deportes actuais (Xogos Olmpicos) e nos espectculos (circo, teatro, etc.) de moitos elementos grecorromanos. 3.-LATN 4 E.S.O INTRODUCIN A materia de latn no currculum de cuarto de E.S.O. supn un achegamento especfico lingua e cultura de Roma e do mundo antigo en xeral. O seu estudo ofrcese a partir de contidos lingsticos e histrico-culturais co fin de coecer globalmente a herdanza clsica. COMPETENCIAS BSICAS 1.- COMUNICACIN LINGSTICA Contribe esta materia a ela porque o coecemento da estrutura da lingua latina posibilita a mellor comprensin das linguas romances europeas e tamn doutras linguas de orixe indoeuropea. Pero a contribucin fundamental que un instrumento bsico para a adquisicin dun vocabulario culto, tamn para coecer a orixe e as reglas de formacin das palabras das nosas das linguas oficiais, o que potencia a habilidade para utilizar a linguaxe como instrumento de comunicacin. 2.- MATEMTICA Contribe esta materia a ela sobre todo coa presentacin das orixes antigas das ciencias, o traballo cos nmeros romanos e tamn coa presentacin dos creadores dos fundamentos matemticos e cientficos en xeral: Pitgoras, Euclides,... 3.- COECEMENTO E INTERACCIN CO MUNDO FSICO entrar en contacto con outras culturas e coecer como se serviron do contorno, como aproveitaron os recursos naturais e como os transformaron, os alumnos relativizarn as sas propias certezas e ampliarn a sa perspectiva. 4.- TRATAMENTO DA INFORMACIN E COMPETENCIA DIXITAL aplicar tcnicas de investigacin e facer buscas e seleccins crticas e tratamento da informacin recorrendo a fontes variadas, favorcese esta competencia. 5.- SOCIAL E CIDAD Esta competencia fomntase co coecemento das institucins polticas e do modo de vida dos romanos, sobre todo nas facetas de participacin cidad na poltica, dos dereitos e deberes e tamn das desigualdades sociais presentes nesas sociedades (mulleres, esclavos). 6.- CULTURAL E ARTSTICA Fomntase esta competencia co coecemento da literatura clsica, como fonte primordial da literatura europea posterior; da arquitectura, da arte en xeral. Dse especial relevancia presencia actual dos restos arqueolxicos no noso pas e tamn no resto do Mediterrneo, para crear no alumno a conciencia de disfrute da arte como creacin humana e, tempo, a necesidade de preservar para o futuro o que as xeracins anteriores nos teen legado. 7.- APRENDER A APRENDER Esta materia contribe a esta competencia sobre todo co estudo dos elementos bsicos da lingua latina, que favorecen a disciplina e a disposicin lxica da mente, as como a memoria e a mellora da expresin tanto oral como escrita. 8.- AUTONOMA E INICIATIVA PERSOAL Fomentarse o respeto s contidos da materia (respeto por outras formas de ver o mundo, de vestir, de comer, de pensar...) as como as tcnicas de cooperacin cos compaeiros nas tarefas diarias na aula. As tamn farase fincap na idea do respeto s que non son iguais. OBXECTIVOS - Reflexionar sobre os elementos substanciais que conforman as linguas, recoecendo as relacins existentes entre as estructuras da lingua latina e as linguas romnicas, principalmente o galego e o casteln. - Recoecer o papel integrador do mundo romano nas distintas reas da ciencia, filosofa, historia, literatura, arte, etc. longo da historia de Occidente. - Analiza-la propia cultura a travs da cultura latina, valorando en qu medida pervive na actualidade. - Facilitar o coecemento da lingua e a cultura latinas en si mesmas e como fonte principal da cultura occidental e das sas principais linguas. - Penetrar someramente na antigidade da lingua galega, a espaola e outras linguas romances, non s nos aspectos referentes lxico, senn tamn na morfoloxa e na sintaxe. - Acadar o debido coecemento dos principais fenmenos morfolxicos, lxicos e sintcticos da lingua latina clsica. - Facilitar, por medio do latn, un maior coecemento do vocabulario comn e cientfico-tcnico do galego e do espaol, baseados principalmente no lxico latino. Farse especial fincap na etimoloxa. CONTIDOS 1 TRIMESTRE 1.- Introducin lingua latina: - A historia do latn: - Orixe, influencias e pervivencia. - O indoeuropeo e as linguas romances. - O alfabeto latino e a sa pronunciacin. - Historia da escritura. - Os nmeros romanos. - Evolucin do latn s linguas romances: - Latinismos, cultismos e palabras patrimoniais. - A formacin de palabras. 2.- Historia de Roma: - Ubicacin e fundacin de Roma: - Xeografa antiga: o Septimontium. - Mitos fundacionais. - Sistemas de goberno: - Monarqua. - Repblica. - Imperio. 3.- O latn como lingua flexiva: - Conceptos xerais: - Clases de palabras. - Categoras gramaticais: O caso - Sistema nominal e sistema verbal. - A primeira e a segunda declinacin. - Historia das palabras: - Prefixos - Sufixos - Expresins latinas. 2 TRIMESTRE 4.- Roma en Hispania: - A conquista da Pennsula Ibrica. - A Romanizacin. - Organizacin poltica e socio-econmica. - A Gallaecia romana. - O patrimonio arqueolxico. 5.- Morfoloxa - O verbo latino. - Estructura xeral. - Tema de infectum. - O verbo sum. - O adxectivo en latn: - Morfoloxa e tipos. - A concordancia. - A terceira declinacin. - Temas en consoante. - Temas en i. - Historia das palabras: - Prefixos - Sufixos - Expresins latinas. 6.- A organizacin poltica: - O goberno: As maxistraturas. O Senado. Os Comitia. - As clases sociais: A escravitude. - O exrcito romano: Organizacin. Estratexia militar. A guerra como instrumento de conquista. 3 TRIMESTRE 7.- Morfoloxa latina: - O verbo latino. - Tema de perfectum. - O enunciado. - O infinitivo. - O adxectivo en latn: - Os graos do adxectivo. - A cuarta e a quinta declinacin. - Os pronomes latinos: - Persoais. - Demostrativos . - Historia das palabras: - Prefixos - Sufixos - Expresins latinas 8.- A vida coti en Roma: - A relixin: - Os deuses e os seus mitos. - Outras divinidades. - O culto: - Templos. - Sacerdotes. - A familia: - A infancia e a educacin. - O deporte. - O matrimonio e a muller. - O lecer: - Ludi circenses. - Ludi scaenici. - As termas e o banquete. METODOLOXA No tratamento de cada un dos temas de lingua faise necesaria a alternancia das explicacins tericas coa prctica mediante exercicios, que se centrarn fundamentalmente na lectura comprensiva de textos traducidos de nivel moi sinxelo e no afianzamento da comprensin dos conceptos morfosintcticos. Por outra banda, nas explicacins tericas compre que o profesor se refira de seguido lingua de expresin dos alumnos coa finalidade de que estes non vexan o que se lles explica como algo abstracto e alonxado da sa realidade. Os temas de cultura sern presentados polo profesor someramente e corresponder s alumnos a profundizacin neles mediante busca de informacin na rede e nos medios escritos e a elaboracin de traballos como paso moi sinxelo para adentrarse nas tcnicas de investigacin. necesaria a adquisicin por parte do alumno dun vocabulario bsico que debe constar dunhas 100 palabras, aprendidas por comparacin coas lenguas romances que falamos e non dun xeito puramente memorstico. Farse especial fincap na adquisicin de vocabulario culto novo mediante o estudo da etimoloxa. MATERIAIS DIDCTICOS Utilizarse preferentemente o libro de texto Latn 4, ed. Anaya. Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin e tamn para usos prcticos (imaxes, mapas, exercicios) AVALIACION Os niveis mnimos esixidos sern: - O coecemento dos elementos fundamentais da lingua latina. - Un vocabulario dunhas 100 palabras. - A adquisicin do dominio das tcnicas da traduccin do nivel. - A asimilacin dos aspectos fundamentais da cultura clsica latina. Aplicaremos o sistema de avaliacin continua, entender que no estudio dunha lingua, dado que os sucesivos contidos se van apoiando nos anteriores, o que importa un coecemento global. En cada avaliacin farase unha proba escrita, que ser a base da calificacin do alumno; nela propoeranse exercicios de preguntas tericas e prcticas de morfoloxa e sintaxe e sobre o estudio do lxico (etimoloxa, composicin e derivacin) . Os temas de cultura avaliaranse mediante exposicins orais e traballos individuais ou colectivos preferentemente en soporte dixital-, que sern fixados segundo as necesidades didcticas longo do curso. Ademais das probas escritas, tern gran incidencia na avaliacin o traballo diario na aula (asistencia, comportamento, realizacin de tarefas, caderno de aula) que ser cuidadosamente controlado polo profesor. Constituir o 30% da nota. CONTIDOS MINIMOS imprescindibles para superar a asignatura: - Ter nota de cinco ou superior no ltimo exame (xuo). - Entregar dentro de plazo os traballos de Cultura. - Entregar o caderno debidamente cumprimentado cantas veces sexa solicitado polo profesor. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento, mostrando a debido respeto profesor e s compaeiros. PLAN LECTOR En cada sesin de clase realizarnse lecturas en voz alta de textos escollidos (fundamentalmente os do libro de texto) e proporse e/ou recomendarse a lectura individual dalgunha obra clsica ou fragmento. As obras propostas sern as seguintes: - Ovidio: Metamorfosis, seleccin dalgns mitos. - Virxilio: Eneida, seleccin de textos dos libros II, IV e VI. - Catulo: Seleccin de poemas amorosos. PLAN TIC - Participacin no concurso on line Odisea da SEEC Galicia. - Fomento do uso crtico da rede para buscar informacin, propiciando o coecemento de determinadas web relacionadas coa materia. - Fomento do uso de ferramentas informticas para elaboracin de traballos individuais e documentos de aula. 4.-CULTURA CLSICA 4 E.S.O OBXECTIVOS XERAIS - Recoecer en qu medida o presente resultado do pasado. - Identificar os fenmenos culturais que partindo da Antigidade Clsica, seguen anda vivos hoxe. - Recoece-la orixe grecolatina do galego e do espaol. - Utilizar axeitadamente as fontes antigas contrastndoas coas modernas. - Recoecer os elementos bsicos da civilizacin clsica na cultura local, hispnica e europea nas sas diferentes manifestacins. - Identifica-los mbitos xeogrfico e cronolxico nos que se desenrolou a Cultura Greco-Romana. OBXECTIVOS ESPECIFICOS - Situar no espacio e no tempo os fenmenos mis relevantes das civilizacins grega e romana. - Comprender e razoar o feito da Romanizacin. - Coecer os principais mitos grecolatinos e relaciona-los coas diferentes artes. - Identificar, agrupar e recoecer prefixos e sufixos de orixe grecolatina. - Relacionar semnticamente cultismos e palabras patrimoniais coas suas orixes grecolatinas. - Amplia-lo vocabulario de orixe greco-latino nas das linguas oficiais. - Identifica-los aspectos culturais procedentes do mundo clsico mediante a anlise dos costumes e modos de vida actuais, a observacin de obras de arte e a lectura de textos literarios. CONTIDOS 1 TRIMESTRE 1- Grecia e Roma: Marco xeogrfico e histrico. Perodos histricos de Grecia e Roma antigas. A conquista romana de Hispania. 2- O grego e o latn. O indoeuropeo. Cultismos e palabras patrimoniais. Os alfabetos latino e grego. 3- Relixin e mito. Os deuses olmpicos. Os hroes. A mitoloxa, fonte de inspiracin artstica. 2 TRIMESTRE 4- A sociedade grega e a sociedade romana. Formas de goberno na polis. rganos de goberno en Roma. A familia e a educacin. O dereito. 5- A vida coti en Grecia e Roma. Etapas da vida. A xornada dun cidadn. A casa, o vestido, a comida. 3 TRIMESTRE 6- Literatura e ciencia. Xneros literarios gregos. A literatura latina. A ciencia en Grecia. A tcnica en Grecia e Roma. 7- A arte grega e a arte romana. O urbanismo e as obras pblicas. As artes plsticas. Vestixios arqueolxicos na pennsula Ibrica. METODOLOXA Os alumnos entran en contacto con cada tema lendo un texto clsico mitolxico ou literario. Traballarase con rigurosidade a ampliacin e comprensin do vocabulario mediante exercicios. Fomentarase a participacin e o traballo diario na aula mediante preguntas, traballos individuais ou colectivos, etc. Utilizarse principalmente o libro de texto (Podium, Cultura Clsica, Ed. Vicens Vives). AVALIACION Tern gran incidencia na avaliacin o traballo diario na aula, as como a actitude e participacin e o respeto e tolerancia hacia os contidos da asignatura, o profesor e os compaeiros. Para isto revisarnse os cadernos regularmente, propornse exercicios orais e escritos, individuais e colectivos. Constituirn o 40% da nota. Ademais, cada trimestre proporse unha proba escrita por cada tema para completar o seguimento de cada alumno. Os CONTIDOS MINIMOS que deben ser alcanzados son: - Comprensin clara dos conceptos Mito/Logos. - Aprendizaxe e interpretacin dos principais mitos grecolatinos tratados no curso. - Recoecemento de rasgos bsicos da civilizacin clsica (lugares, datas, sistemas de goberno, expansin polo Mediterrneo, urbanismo, etc.). - Adquisicin dun fondo mnimo de vocabulario baseado en palabras gregas e latinas (sufixos, lexemas, etc.). - Ter nota de cinco ou superior en cada avaliacin. - Presentar o caderno debidamente cumplimentado cantas veces sexa requerido polo profesor. - Presentar dentro de plazo cantos traballos e exercicios sexan requeridos. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento, mostrando o debido respeto profesor e s compaeiros. COMPETENCIAS BSICAS 1.- COMUNICACIN LINGSTICA Contribe esta materia a ela a travs da lectura comprensiva de textos, fundamentalmente mitos e de historia; tamn coa busca e tratamento da informacin (fontes antigas ) e a sntese para a expresin oral e escrita. Pero a contribucin fundamental que un instrumento valiossimo para a adquisicin dun vocabulario culto, e tamn para coecer a orixe e as reglas de formacin das palabras. 2.- MATEMTICA Contribe esta materia a ela sobre todo co traballo cos nmeros romanos e tamn coa presentacin dos creadores dos fundamentos matemticos e cientficos en xeral: Pitgoras, Euclides, Arqumedes... 3.- COECEMENTO E INTERACCIN CO MUNDO FSICO entrar en contacto con outras culturas e coecer como se serviron do contorno, como aproveitaron os recursos naturais e como os transformaron, os alumnos relativizarn as sas propias certezas e ampliarn a sa perspectiva. 4.- TRATAMENTO DA INFORMACIN E COMPETENCIA DIXITAL Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin, tamn o uso de aplicacins informticas para a elaboracin de documentos de aula. Tamn participaremos no concurso on line Odisea, creado pola SEEC Galicia. 5.- SOCIAL E CIDAD Esta competencia fomntase co coecemento das institucins polticas e do modo de vida de gregos e romanos, sobre todo nas facetas de participacin cidad na poltica, dos dereitos e deberes e tamn das desigualdades sociais presentes nesas sociedades. 6.- CULTURAL E ARTSTICA Fomntase esta competencia co coecemento da literatura clsica, como fonte primordial da literatura europea posterior; da arquitectura, da arte en xeral. Dase especial relevancia presencia actual dos restos arqueolxicos, para crear no alumno a conciencia de disfrute da arte como creacin humana , tempo, a necesidade de preservar para o futuro o que as xeracins anteriores nos teen legado. 7.- APRENDER A APRENDER Esta materia contribe a esta competencia sobre todo co estudo dos elementos bsicos da lingua latina e grega, que favorecen a disciplina mental, as como a memoria e a mellora da expresin tanto oral como escrita. 8.- AUTONOMA E INICIATIVA PERSOAL Fomentarse o respeto s contidos da materia (respeto por outras formas de velo mundo, de vestir, de comer, de pensar...) as como as tcnicas de cooperacin cos compaeiros nas tarefas diarias na aula. As tamn farse fincap na idea do respeto s que non son iguais. TEMAS TRANSVERSAIS Un dos obxectivos que se pretenden coa Lei de educacin en vigor atender o desenrolo integral dos alumnos. Isto implica que se incorporarn no curriculum das diferentes reas elementos educativos bsicos contemplados nos contidos transversais. Nesta asignatura de Cultura Clsica podemos incorporar os seguintes, relacionados obviamente coas competencias bsicas: - Educacin moral e cvica. Reflexionar sobre o uso das linguas como medio para transmitir ideas, pensamentos e opinins, respetando xuizos e opinins alleas. - Educacin para a igualdade entre sexos. Recoecer nos textos clsicos situacins de discriminacin, facendo fincap na situacin da muller e tamn na esclavitude. Alcanzar o compromiso de evitar sempre formas, termos e expresins que denoten discriminacin e de rexeitar na vida coti calquera situacin de discriminacin. - Educacin ambiental. Manter o compromiso e implicacin persoal de cara mantemento e conservacin de todo vestixio do mundo clsico no contorno de cada un, sexa de tipo arqueolxico, natural, etc. - Educacin para o ocio. Apreciar e valorar a pervivencia nos deportes actuais (Xogos Olmpicos) e nos espectculos (circo, teatro, etc.) de moitos elementos grecorromanos. PLAN LECTOR En cada sesin de clase realizaranse lecturas en voz alta de textos escollidos e proporase a lectura individual dalgn libro ou fragmento amplio a cada alumno. As obras sern propostas a partir dos fondos disponibles na Biblioteca do centro e no Departamento. PLAN TIC - Participacin no concurso on line Odisea da SEEC Galicia. - Fomento do uso crtico da rede para buscar informacin, propiciando o coecemento de determinadas web relacionadas coa materia. - Fomento do uso de ferramentas informticas para elaboracin de traballos individuais e documentos de aula. 5.- CULTURA CLSICA 3 E.S.O 1.- Introducin e contextualizacin A materia de Cultura Clsica ten como obxectivo primordial achegar o alumnado ao estudo das civilizacins grega e latina nos mbitos literario, artstico, filosfico, cientfico, sociopoltico e lingstico, de xeito que poida tomar conciencia da influencia, o mantemento e a presenza destes aspectos na cultura occidental, e comprender a sa identidade cultural, as como as manifestacins que a definen. A travs de Cultura Clsica pretndese iniciar o alumnado nun exercicio de reflexin e anlise sobre as bases en que descansan realidades moi importantes da nosa cultura, confrontndoas co que coecemos como legado clsico: un patrimonio comn que debe ser considerado irrenunciable para os cidadns e as cidads de Europa. 2.- Competencias clave, estndares de aprendizaxe, criterios de avaliacin,temporalizacin En vermello os estndares de aprendizaxe mnimos: Obxectivos Criterios de avaliacin Estndares de aprendizaxe Competencias clave -f -o 1. Marco xeogrfico das civilizacins grega e romana. 1. Localizar nun mapa fitos xeogrficos e enclaves concretos relevantes para o coecemento das civilizacins grega e romana. 1. Sinala sobre un mapa o marco xeogr fico en que se sitan en distintos perodos as civilizacins grega e romana, delimitando o seu mbito de influencia, establecendo conexins con outras culturas prximas e situando con precisin puntos xeogrficos, cidades ou restos arqueolxicos coecidos pola sa relevancia histrica. -CMCCT -CD -CAA -e - 2.Marco histrico da civilizacin grega: das civilizacins minoica e micnica ao mundo hele nstico. Marco histrico da civilizacin romana: Monarqua, Repblica e Imperio. 2 . Identificar, describir e explicar o marco histrico en que se desenvolveron as civilizacins grega e romana. 2 .1 Dist ingue con prec is in as etapas da h is tor ia de Grec ia e Roma, nomeando e s i tuando no tempo os pr inc ipa is f i tos asoc iados a cada unha de las . -CAA -CMCCT -CD -CSC Contidos 2.2 Explica o proceso de transicin que se produce entre as etapas da historia de Grecia e Roma, describindo as circunstancias que interveen no paso de unhas a outras. -CMCCT -CAA -CSC 2.3 Elabora eixes cronolxicos en que se representen fitos histricos salientables, consultando ou non fontes de informacin. -CD -CMCCT -CSC 2.4 Sita dentro dun eixe cronolxico o marco histrico en que se desenvolven as civilizacins grega e romana, sinalando perodos e identificando en cada un as conexins mis importan- tes que presentan con outras civilizacins. -CMCCT -CD -CSC - -o 2.Coecer as caractersticas fundamentais da romanizacin de Hispania e Gallaecia. 2.5 Explica a romanizacin de Hispania e Gallaecia, describindo as sas causas e delimitando as sas fases. -CCEC -CAA -CSC -CCL 2.6 Enumera, explica e ilustra con exem- plos os aspectos fundamentais que caracterizan o proceso da romanizacin de Hispania e Gallaecia, sinalando a sa influencia na historia posterior do noso pas. -CSC -CAA -CCEC -CCL -b 3. O panten grego e romano. 3 . Coecer os principais deuses da mitoloxa grecolatina. 3. Nomea coa sa denominacin grega e latina os principais deuses e heroes da mitoloxa grecolatina, sinalando os trazos que os caracterizan, os seus atributos e o seu mbito de influencia, explicando a sa xenealoxa e estable- cendo as relacins entre os diferentes deuses. -CD -CCEC -CCL -e -a -b Os heroes. 3. Coecer os mitos e os heroes grecolatinos, e establecer semellanzas e diferenzas entre os mitos e os heroes antigos e os actuais. 3.1 Identifica dentro do imaxinario mtico deuses, semideuses e heroes, e explica os princpais aspectos que os diferencian. -CCEC -CD -CCL 3.2 Recoece e ilustra con exemplos o mantemento do mtico e da figura do heroe na nosa cultura, analizando a influencia da tradicin clsica neste fenmeno e sinalando as principais semellanzas e diferenzas que se observan, asocindoas a outros trazos culturais propios de cada poca. -CCEC -CMCCT -CD -CSC 3.3 Recoece referencias mitolxicas nas artes plsticas, sempre que sexan claras e sinxelas, describindo, a travs do uso que se fai destas, os aspectos bsicos que en cada caso se asocian tradicin grecolatina. -CCEC -CD 4. Fundamentos da arte clsica. 4.Coecer as caractersticas fundamentais da arte clsica e relacionar manifestacins artsticas actuais cos seus modelos clsicos. 4. Recoece os trazos bsicos da arte clsica nas manifestacins artsticas antigas e actuais. -CD -CCEC 4.1Realiza eixes cronolxicos e sita neles aspectos relacionados coa arte grecolatina, asocindoos a outras manifestacins culturais ou a fitos histricos. -CMCCT -CD -CCEC -l 4. Arquitectura en Grecia e Roma: tipos de edificios e ordes arquitectnicas. 4. Identificar as caractersticas mis salientables da arquitectura grecorromana en relacin cos edificios mis singulares. 4.2. Recoece as caractersticas esenciais das arquitecturas grega e romana, identificando en imaxes a orde arquitectnica que pertencen distintos monumentos, para razoar a resposta. -CCEC -CMCCT -CD -l -4. Escultura en Grecia e Roma: etapas, estilos e temticas. 4.Coecer as manifestacins escultricas da arte grega e romana ao longo da Antigidade e identificar a sa temtica. 4.3. Recoece esculturas gregas e romanas en imaxes, encdraas nun perodo histrico e identifica nelas motivos mitolxicos, histricos ou culturais. -CCEC -CMCCT -CD -l - 4. Enxeera romana: obras pblicas e urbanismo. Vas romanas. 4. Coecer as creacins urbansticas romanas, as como a sa rede viaria. 4.4. Describe as caractersticas, os principais elementos e a funcin das grandes obras pblicas romanas, explicando e ilustrando con exemplos a sa importancia para o desenvolvemento do Imperio e a sa influencia en modelos urbansticos posteriores. -CSC -CMCCT -CD -CCEC -e - 4. Herdanza clsica no patrimonio artstico. 4.Coecer e saber localizar os principais monumentos clsicos do patrimonio espaol e europeo. 4.5. Localiza nun mapa os principais monumentos clsicos do patrimonio espaol e europeo, identificando a partir de elementos concretos o seu estilo e sa cronoloxa aproximada. -CAA -CD -CCEC -CMCCT -a 5.- Organizacin poltica en Grecia e en Roma. 5.Coecer as caractersticas das principais formas de organizacin poltica presentes no mundo clsico, e establecer semellanzas e dife- renzas entre elas. 5.1. Nomea os principais sistemas polticos da antigidade clsica e describe, dentro de cada un, a forma de distribucin e o exercicio do poder, as institucins, o papel que estas desempean e os mecanismos de participacin poltica. -CSC -CCL -g -h - 5. Sociedade en Grecia e Roma: clases so ciais. 5. Coecer as caractersticas e a evolucin das clases sociais en Grecia e Roma. 5.2. Describe a organizacin das sociedades grega e romana, explicando as caractersticas das clases sociais e os papeis asignados a cada unha, relacionando estes aspectos cos valores cvicos da poca e comparndoos cos actuais. -CSIEE -CSC -CCL 5.3. Describe as principais caractersticas e a evolucin dos grupos sociais grecorlatinos. -CCL -CSC -c - 5. A familia en Grecia e Roma. 5. Coecer a composicin da familia e os papeis asignados aos seus membros. 5. Identifica e explica os papeis que desempea dentro da familia cada un dos seus membros, identificando e explicando a travs deles estereotipos culturais e comparndoos cos actuais. -CSC -CCL -m 5. Vida coti en Grecia e Roma: vivenda, hixiene, alimentacin, vestimenta e traballo. 5. Coecer os trazos mis salientables da vida coti en Grecia e Roma. 5. 1. Identifica e describe os tipos de vivenda, o modo de alimentacin, os hbitos de hixiene e a vestimenta en Grecia e Roma. -CD -CAA -CSC -CMCCT -CCL 5. 2. Identifica e describe formas de traballo e relacinaas cos coecementos cientficos e tc- nicos da poca, e explica a sa influencia no progreso da cultura occidental. -CAA -CMCCT -CSC -CCL -d - 5. Espectculos pblicos en Grecia e Roma. 5. Identificar as principais formas de lecer da antigidade. 5.3. Describe as principais formas de lecer das sociedades grega e romana, analizando a sa finalidade, os grupos aos que van dirixidas e a sa funcin no desenvolvemento da identidade social. -CSIEE -CAA -CSC -CCL 5.Relacionar e establecer semellanzas e diferenzas entre as manifestacins deportivas da Grecia Clsica e as actuais. 5.4. Explica a orixe e a natureza dos Xogos Olmpicos, comparndoos e destacando a sa importancia con respecto a outras festividades deste tipo existentes na poca, e comenta o seu mantemento no mundo moderno, establecendo semellanzas e diferenzas entre os valores culturais aos que se asocian en cada caso. -CD -CAA -CSC -CCL -e 6. Historia da escritura. Signos e materiais. 6. Coecer a existencia de diversos tipos de escritura, distinguilos e comprender as sas funcins. 6. Recoece tipos de escritura, clasifcaos consonte sa natureza e a sa funcin, e describe os trazos que os distinguen. -CD -CCEC -CCL -e 6. Orixe do alfabeto. O alfabeto grego e o alfabeto romano. 6.Coecer a orixe do alfabeto e distinguir os tipos de alfabetos usados na actualidade. 61. Nomea e describe os trazos principais dos alfabetos mis utilizados no mundo occidental, diferencindoos doutros tipos de escrituras, e explica a sa orixe. -CAA -CCEC -CCL -f 6. Recoecer a presenza de elementos dos alfabetos grego e latino nos alfabetos actuais. 6.2. Explica a influencia dos alfabetos grego e latino na formacin dos alfabetos actuais, e sinala nestes ltimos a presenza de determinados elementos tomados dos primeiros. -CD -CMCCT -CCEC -CCL - f - -o 6. As linguas do mundo. O indoeuropeo e as sas familias lingsticas. 6. Coecer a orixe comn das linguas indoeuropeas. 6.3. Enumera e localiza nun mapa as principais ramas da familia das linguas indoeuropeas, sinalando os idiomas modernos que se derivan de cada unha e os aspectos lingsticos que evidencian o seu parentesco. -CMCCT -CD -CSC 6.4. Describe a evolucin das linguas romances a partir do latn como un proceso histrico, explicando e ilustrando con exemplos os elementos que evidencian do xeito mis visible a sa orixe comn e o parentesco existente entre elas. -CCL -CCEC -l - -o 6. As linguas romances. 6. Identificar as linguas europeas romances e non romances, e localizalas nun mapa. 6.5. Identifica as linguas que se falan en Europa e en Espaa, diferenciando pola sa orixe as romances e as non romances, e delimita nun mapa as zonas onde se utilizan. -CSC -CD -CCL -CCA -h - -o 6.- Composicin e derivacin culta de orixe grega e latina. 6. Identificar a orixe grecolatina do lxico das linguas de Espaa e doutras linguas modernas. 6.6. Recoece e explica o significado dalgns dos helenismos e latinismos mis frecuentes utilizados no lxico das linguas faladas en Espaa e doutras linguas modernas, e explica o seu significado a partir do termo de orixe. -CCL -CCA -e - -o 6. Latinismos, palabras patrimoniais, cultismos e semicultismos 6. Distinguir e identificar latinismos, cultismos e termos patrimoniais 6.7. Identifica e diferencia con seguridade cultismos, semicultismos e termos patrimoniais, en relacin co termo de orixe sen, necesidade de consultar dicionarios nin outras fontes de informacin. -CCA - CCL 6.8. Coece o significado das principais locucins latinas de uso actual. -CD -CCL -f 6. Lxico grecolatino na linguaxe cientfica e tcnica. 6. Coecer e utilizar con propiedade termino- loxa cientfico-tcnica de orixe grecolatina. 6.9. Explica a partir da sa etimoloxa termos de orixe grecolatina propios da linguaxe cientfico-tcnica e saos con propiedade. -CCL -CCA -h - -o 6. Presenza das linguas clsicas nas linguas modernas. 6. Constatar o influxo das linguas clsicas en linguas non derivadas delas. 6.9. Demostra o influxo do latn e o grego sobre as linguas modernas servndose de exemplos para ilustrar o mantemento nestas de elementos lxicos morfolxicos e sintcticos herdados das primeiras. -CCL -CCA Temporalizacin: - Temas 1 e 2 no primeiro trimestre. - Temas 3 e 4 no segundo trimestre. - Temas 5 e 6 no terceiro trimestre. 3.- Concrecins metodolxicas Os alumnos entran en contacto con cada tema lendo un texto clsico mitolxico ou literario. Traballarase con rigurosidade a ampliacin e comprensin do vocabulario mediante exercicios. Fomentarase a participacin e o traballo diario na aula mediante preguntas, traballos individuais ou colectivos, etc. 4.- Materiais e recursos didcticos Utilizarse preferentemente material facilitado polo profesor (cadernio de exercicios...) e tamn pola rede, principalmente exercicios prcticos baseados en textos latinos sinxelos. Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin e tamn para usos prcticos (imaxes, mapas, exercicios 5.- Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado Observarse o traballo diario na aula, as como a actitude e participacin e o respeto e tolerancia hacia os contidos da asignatura e s compaeiros. Para isto revisarnse os cadernos regularmente, proporanse exercicios orais e escritos, individuais e colectivos. Ademais, cada trimestre proporase unha proba escrita para completar o seguimento de cada alumno. Os MINIMOS que deben ser alcanzados son: - Comprensin clara dos conceptos Mito/Logos. - Aprendizaxe e interpretacin dos principais mitos grecolatinos tratados no curso. - Recoecemento de rasgos bsicos da civilizacin clsica (lugares, datas, sistemas de goberno, expansin polo Mediterrneo, urbanismo, etc.). - Adquisicin dun fondo mnimo de vocabulario baseado en palabras gregas e latinas (sufixos, lexemas, etc.). Para a sa descricin polo miudo vid. supra. Ademais ser requisito imprescindible para superar o curso a realizacin de dous ou tres traballos individuais, para fomentar o uso de fontes tanto antigas como modernas e desenrolar, anda que dexeito moi somero, tcnicas de investigacin. 6.- Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Recoecer en qu medida o presente resultado do pasado. - Identificar os fenmenos culturais que partindo da Antigidade Clsica, seguen anda vivos hoxe. - Recoece-la orixe grecolatina do galego e do espaol. - Utilizar axeitadamente as fontes antigas contrastndoas coas modernas. - Recoecer os elementos bsicos da civilizacin clsica na cultura local, hispnica e europea nas sas diferentes manifestacins. - Identifica-los mbitos xeogrfico e cronolxico nos que se desenrolou a Cultura Greco-Romana. - Comprender e razoar o feito da Romanizacin. - Coecer os principais mitos grecolatinos e relaciona-los coas diferentes artes. - Identificar, agrupar e recoecer prefixos e sufixos de orixe grecolatina. - Amplia-lo vocabulario de orixe greco-latino nas das linguas oficiais. - Identifica-los aspectos culturais procedentes do mundo clsico mediante a anlise dos costumes e modos de vida actuais, a observacin de obras de arte e a lectura de textos literarios. 7.- Organizacin das materias pendentes Este curso nesta materia non hai alumnado nesta situacin. 8.- Acreditacin de coecementos previos. Sen alumnado nesta situacin. 9.- Deseo da avaliacin inicial Dada a particular situacn desta materia ( os alumnos chegan por primeira vez a ela), empezamos sempre dende cero, por iso a realizacin dunha avaliacin inicial non algo a priori moi necesario. A pesar do anterior, de realizala consistir nunha breve proba escrita que versar sobre conceptos culturais bsicos e cuestins xenricas sobre a cultura latina e a sa herdanza. 10.-Atencin diversidade En principio, dado o nmero de alumnos e o nivel, non cremos necesaria a adopcin de ningunha medida previa, dadas as caractersticas acadmicas concretas do noso alumnado este curso. De tdolos xeitos, se longo do curso detectramos calquera tipo de carencia tentariamos poer os medios para resolvelas: cambio de ritmo na clase, material distinto, reforzos en determinados temas, etc. O Departamento ten preparados materiais (fichas,) para cando sexa necesario. 11.- Elementos transversais Un dos obxectivos que se pretenden con esta Lei de educacin parece ser atender o desenrolo integral dos alumnos. Isto implica que se incorporarn no curriculum das diferentes reas elementos educativos bsicos contemplados como contidos transversais. Nesta asignatura de Cultura Clsica 3 E.S.O. podemos incorporar os seguintes, relacionados obviamente coas competencias bsicas: - Educacin moral e cvica. Reflexionar sobre o uso das linguas como medio para transmitir ideas, pensamentos e opinins, respetando xuizos e opinins alleas. - Educacin para a igualdade entre sexos. Recoecer nos textos clsicos situacins de discriminacin, facendo fincap na situacin da muller e tamn na esclavitude. Alcanzar o compromiso de evitar sempre formas, termos e expresins que denoten discriminacin e de rexeitar na vida coti calquera situacin de discriminacin. - Educacin ambiental. Manter o compromiso e implicacin persoal de cara mantemento e conservacin de todo vestixio do mundo clsico no contorno de cada un, sexa de tipo arqueolxico, natural, etc. - Educacin para o ocio. Apreciar e valorar a pervivencia nos deportes actuais (Xogos Olmpicos) e nos espectculos (circo, teatro, etc.) de moitos elementos grecorromanos. 6.- GREGO 2 BACHARELATO A Universidade marca as pautas desta asignatura neste nivel e o marco legal incide en que o nivel do segundo curso debe basearse no reforzo dos contidos do primeiro curso, por isto, ante o cambio da lexislacin remitmonos proxecto didctico de Grego I da lexislacin anterior no que se refire a OBXECTIVOS XERAIS E ESPECFICOS. OBXECTIVOS XERAIS - Fomentar nos alumnos a autorreflexin, a curiosidade intelectual, o espritu crtico e a comprensin e estima cara s seus semellantes; todas elas descubertas e potenciadas polo Humanismo grego e que seguen vixentes na cultura occidental. - Mellorar a expresin oral e escrita nas linguas propias e as extranxeiras, reflexionando sobre os elementos fundamentais que constiten as linguas e as sas influencias no espacio e no tempo. - Apreciar os valores principais establecidos pola sociedade grega antiga e identificar nela as fontes de onde procede o pensamento do mundo occidental. - Desenrolar a conciencia de pertencer unidade poltica, social e cultural que Europa, que arranca xa dende Grecia. - Comprender que as linguas reflexan os esquemas mentais das sociedades e pobos que as falan. OBXECTIVOS ESPECIFICOS - Facilita-lo coecemento da lingua e a cultura gregas en si mesmas e como fonte principal do pensamento e da cultura occidental. - Penetrar dese xeito, sequera someramente, na antigidade da lingua galega e da espaola, fundamentalmente nos aspectos referentes lxico. - Acadar o debido coecemento dos principais fenmenos mofolxicos, lxicos e sintcticos da lingua grega clsica. - Facilitar, por medio do grego, un maior coecemento do vocabulario comn e do cientfico-tcnico do galego e do espaol, baseados principalmente no lxico grego. Farse especial fincap na etimoloxa dos termos cientficos e tcnicos. - Interpretar textos literarios sencillos, facendo previamente a sa traduccin, para poder leer as fontes na lingua orixinaria. En canto s CONTIDOS necesariamente sern tamn os mesmos, anda que tratados cun pouco mais de profundidade. Seguindo as instruccins especficas do grupo de traballo de Grego para este curso, dedicarmonos sobre todo estudo da lingua, deixando un pouco relegados os aspectos culturais e literarios. Centrarmonos nos seguintes contidos non vistos no curso anterior: 1 TRIMESTRE - A voz media e a voz pasiva - Verbos contractos. - Verbos consonnticos. - Verbos en -. - Formas nominais do verbo: infinitivos e participios. - Pronomes-adxectivos indefinidos, relativos e numerais. TEXTOS: Apolodoro, Esopo. 2 TRIMESTRE - Os modos verbais. - Funcins dos casos. - Sintaxe do infinitivo. - Sintaxe do participio. TEXTOS: Xenofonte: Anbasis. 3 TRIMESTRE - Sintaxe oracional. A oracin simple. - Parataxe. - Hipotaxe: sustantiva, adxectiva e adverbial. TEXTOS: Xenofonte e fragmentos de Platn. Trataranse longo do curso tamn os aspectos literarios e as obras indicadas no programa da Selectividade: Homero, Sfocles, Aristfanes e os lricos Alceo e Safo. Polo que se refire METODOLOXA a nica diferenza (relativa) co curso anterior ser a maior dedicacin traducin de textos gregos orixinais. Xa dende o principio alternaranse na clase o repaso e profundizacin nos distintos aspectos gramaticais coa traducin dos textos gregos mencionados no apartado anterior. En canto AVALIACIN, ademis do exposto no curso anterior, realizarnse varias probas escritas de traducin de textos longo do curso (cinco como mximo). Ademais valorarase moi positivamente o traballo diario na clase. CONTDOS MNIMOS imprescindibles para superar a asignatura: - Ter nota de cinco ou superior no ltimo exame (xuo). - Entregar dentro de plazo a Gramtica cos seus apartados obrigatorios: Fontica, Morfoloxa e Sintaxe. - Entregar dentro de plazo os traballos de literatura. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento. PLAN LECTOR En cada sesin de clase realizaranse lecturas en voz alta de textos escollidos e proporase e/ou recomendarase a lectura individual das obras propostas no programa da Selectividade, que son as seguintes: a)Homero, Ilada, cantos I, VI, XVI, XXII b)Fragmentos dos poetas lricos Safo, Alceo e Arquloco. c)Sfocles, Edipo Rei. d)Aristfanes, Asamblestas. PLAN TIC - Participacin no concurso on line Odisea da SEEC Galicia. - Fomento do uso crtico da rede para buscar informacin, propiciando o coecemento de determinadas web relacionadas coa materia. - Fomento do uso de ferramentas informticas para elaboracin de traballos individuais e documentos de aula. 7.- GREGO 1 BACHARELATO 1.- Introducin e contextualizacin A materia de Grego na etapa de bacharelato ten como primeira finalidade introducir o alumnado no coecemento bsico da lingua grega antiga nos seus aspectos morfolxicos, sintcticos e lxicos, co obxecto de lle permitir acceder directamente a algns dos textos orixinais mis importantes da tradicin literaria helnica, a travs dos cales chegou ata ns unha boa parte do denominado legado clsico. O estudo da lingua e a literatura grega serve, ademais, como instrumento idneo para se iniciar nun coecemento directo do pensamento e a cultura grega antiga, que constiten a base da civilizacin occidental. Por outra banda, a travs do estudo das peculiaridades morfosintcticas do grego antigo posible chegar a comprender mis profundamente conceptos lingsticos que resultan esenciais para avanzar no coecemento e o uso correcto, tanto da lingua propia como doutras lingua estudadas polo alumnado. O estudo do grego persegue o obxectivo ltimo de contribur formacin de cidadns que poidan interactuar satisfactoriamente en todos os mbitos que forman e van formar parte da sa vida. Isto esixe unha reflexin sobre os mecanismos de usos orais e escritos da sa propia lingua, e das outras linguas que estudan e coecen, e a capacidade de interpretar e valorar o mundo, de formar as sas opinins, propias, claras e fundamentadas, e de gozar, a travs da lectura crtica de obras literarias. O estudo da lingua grega axuda a incrementar de xeito notable o seu lxico. A reflexin sobre o lxico coecido, a adquisicin de novas palabras e a comprensin das estruturas da lingua grega interveen de xeito notable no uso mis eficaz da lingua propia como instrumento de aprendizaxe, comunicacin e interpretacin da realidade. O estudo da herdanza clsica, non s est presente na lingua grega, senn tamn nos diferentes aspectos que se inclen no que coecemos como civilizacin grega, berce da Europa actual. 2.- Competencias clave, estndares de aprendizaxe,criterios de avaliacin,temporalizacin Obxectivos Criterios Estndares Competencias -a -g -h 1. Familias lingsticas. O indoeuropeo. 1. Identificar o indoeuropeo como a lingua nai da maiora das linguas faladas en Europa hoxe en da. 1.Establece a filiacin das linguas de Europa delimitando nun mapa a zona de orixe e zonas de expansin. -CD -CCL -d -h -n 2. Historia da lingua grega: desde as orixes ata a actualidade. 2.Coecer as etapas da historia da lingua grega. 2. Coece as etapas da evolucin da lingua grega, desde o cretense ata o grego moderno. -CCL -d -h -n 2. Identificar exemplos de escritura micnica e alfabtica. 2.1. Identifica a escritura Lineal B como un silabario, e a evolucin dos caracteres do al- fabeto. -CCL -d -h -n 2. Recoecer a evolucin da lingua grega ata chegar ao momento actual. 2.2. Coece a pronuncia da lingua grega moderna e utiliza algunhas palabras e expresins bsicas. -CCL -a -h 2. Recoecer a divisin dialectal da lingua grega e identificar a sa expansin xeogrfica. 2.3. Sita nun mapa as diversas variedades dialectais da lingua grega. -CCL -CSC -a -d -g -h 3. Orixes da escritura. Sistemas de escritura. 3. Coecer diferentes sistemas de escritura e distinguilos do alfabeto. 3.1. Recoece diferentes tipos de escritura segundo a sa orixe e tipoloxa e describindo os trazos que distinguen a uns doutros. -CCL -a -d -g -h 3. Orixes e evolucin do alfabeto grego. 3.1. Coecer a orixe do alfabeto grego, a sa influencia e a sa relacin con outros sistemas de escritura usados na actualidade. 3.2. Explica a orixe do alfabeto grego e describe a evolucin dos seus signos a partir da adaptacin dos signos do alfabeto fenicio. -CCL 3.3. Explica a orixe e a evolucin dos sistemas de escritura de diferentes linguas, par- tindo do alfabeto grego. -CCL -a -d 3.2 Coecer os caracteres do alfabeto grego na sa forma minscula e maiscula, escribilos e lelos coa pronuncia correcta. 3.4. Identifica e nomea correctamente os caracteres que forman o alfabeto grego, na sa forma minscula e maiscula, e escrbeos e leos correctamente. -CCL Contidos -d -e -f 3.3. Recoecer o cadro clasificatorio dos fone- mas da lingua grega xunto coa sa pronuncia. 3.5. Sita todos os fonemas da lingua grega no cadro clasificatorio dos fonemas e descrbeos desde o punto e o modo de articula cin. -CCL -d -e -f 3.4. Coecer e aplicar as normas de transcricin dende o alfabeto grego ao abecedario galego e casteln. 3.6. Coece as normas de transcricin e aplcaas con correccin na transcricin de termos gregos ao galego e ao casteln. -CCL -d -e -f 4. Signos diacrticos e de puntuacin. 4. Coecer os acentos, espritos e demais signos diacrticos e de puntuacin, o seu valor e a sa colocacin. 4. Coece o valor e colocacin dos acentos, espritos e demais signos diacrticos e de puntuacin. -CCL -e -f 5. Vocabulario bsico grego: lxico de uso frecuente e principais prefixos e sufixos. 5. Coecer, identificar e traducir o lxico grego: as palabras de maior frecuencia e os principais prefixos e sufixos. 5. Deduce o significado de palabras gregas non estudadas a partir de palabras da ta propia lingua ou do contexto. -CCL 5.1. Identifica e explica as palabras de maior frecuencia e os principais prefixos e sufixos, e tradceos s tas linguas. -CCL 5.2. Identifica e distingue en palabras propostas os seus formantes, sinala e diferencia lexemas e afixos, e procura exemplos doutros termos nos que estean presentes. -CCL -e -f 5.1Helenismos mis frecuentes do vocabulario comn e do lxico especializado: termos patrimoniais, cultismos e neoloxismos. 5.1. Recoecer os helenismos mis frecuentes do vocabulario comn e remontalos aos timos gregos orixinais. 5.3.Identifica os helenismos mis fre- cuentes do vocabulario comn e explica o seu significado remitndote aos timos gregos orixi- nais. -CCL -e -f 5.4. Identificar e coecer os elementos lxicos e os procedementos de formacin do lxico gre- go (derivacin e composicin) para entender mellor os procedementos de formacin de palabras nas linguas actuais. 5.4. Identifica a etimoloxa e coece o significado das palabras de lxico comn da lingua propia. -CCL -d -e -f -i 6. O grego, lingua flexiva. Tipos de palabras: variables e invariables. 6. Coecer o concepto de flexin lingstica. 6. Distingue unha lingua flexiva doutra non flexiva. -d -e -f -i 6.1. Distinguir e clasificar as categoras de palabras a partir do seu enunciado. 6.1. Distingue palabras variables e invariables, explica as caractersticas que permiten identificalas e define criterios para clasificalas. -CAA -CCL -i -l 6.1. Concepto de declinacin e conxugacin. 6.2 Comprender o concepto de declinacin e conxugacin. 6.2. Declina e/ou conxuga correctamente palabras propostas segundo a sa categora, explicando e ilustrando con exemplos as caractersticas que diferencian os conceptos de declinacin e conxugacin. -CAA -CCL -CD -e 6.2. Casos gregos. 6.3. Coecer os nomes dos casos gregos, identificar as principais funcins que realizan na oracin e saber traducir os casos lingua mater- na adecuadamente. 6.3. Enumera correctamente os nomes dos casos que existen na flexin nominal e pronominal grega, explica as sas funcins dentro da oracin e ilustra con exemplos a forma axeitada de traducilos. -CAA -CCL -g -d 6.3. Flexin nominal e pronominal: substantivos, adxectivos e pronomes. 6.4. Coecer as declinacins, encadrar as palabras dentro da sa categora e declinacin enuncialas correctamente. 6.4.Enuncia correctamente substantivos e adxectivos en grego, distingundoos a partir do seu enunciado e clasificndoos segundo a sa categora e a sa declinacin. -CCL -g 6.4. Concordancia. 6.5. Recoecer as regras de concordancia na lingua grega e a sa correspondencia no galego e no casteln. 6.5. Recoece nos textos as regras da concordancia grega, e redacta en grego pequenas frases, para practicar o seu uso. -CCL 6.6. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -g 7. Temas en -/- 7. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos de tema en -/-. 7. Enuncia e declina sustantivos e adxectivos da 1D. -CAA -CCL -g -d 7.1. Temas en -o. Adxectivos da primeira clase. 7.1. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos de tema en -o . 7.1. Enuncia e declina correctamente substantivos e adxectivos da 2D, distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA 7.2. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -e -f 8. Sistema verbal grego. Verbos temticos e atemticos. Tema de presente e de futuro. 8. Conxugar correctamente as formas verbais estudadas, analizalas morfoloxicamente e traducilas. 8. Clasifica verbos segundo o seu tema, e describe os trazos polos que se recoecen os modelos de flexin verbal. -CCL 8.1. Explica o uso dos temas verbais gregos de presente e de futuro e identifica correctamente as formas derivadas de cada un deles. -CCL 8.2. Conxuga os tempos verbais de presente e futuro en voz activa aplicando correctamente os paradigmas correspondentes. -CCL 8.3. Analiza morfoloxicamente e traduce ao galego e/ou ao casteln as diferentes formas verbais gregas de presente e de futuro. -CCL 8.4. Conxuga os tempos de presente do verbo . -g -d 9. A declinacin atemtica. Adxectivos da 2 e 3 clase. 9. Identificar, distinguir e declinar os sustantivos e adxectivos da 3D. 9. Enuncia e declina correctamente substantivos e adxectivos da 3D, distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA 9.1. Declina palabras e sintagmas en concordancia, aplicando correctamente para cada palabra o paradigma de flexin corres- pondente. -CCL -d -g 10. Sistema verbal grego. Tempos secundarios e de perfecto. 10. Analizar o funcionamento dos tempos secundarios e de perfecto e recoecer as formas dos tempos verbais formados a partir deles. 10. Explica o uso dos temas verbais dos tempos secundarios e de perfecto,identificando as formas derivadas de cada un. -CAA -CCL 10.1. Conxuga os tempos secundarios e de perfectum en voz activa , aplicando correctamente os paradigmas correspondentes. -CD -CCL -g -d 11. Os graos do adxectivo . 11. Identificar, distinguir e declinar os adxectivos gregos no grao comparativo e superlativo. 11. Enuncia e declina correctamente os adxectivos gregos nos seus distintos graos distingundoos a partir do seu enunciado -CCL -CAA 12. A voz media - pasiva. 12. Analizar o funcionamento do temas s i s t e ma verbal grego medio-pasivo e recoecer as formas dos tempos verbais formados a partir deles. 12. Explica o uso dos temas verbais gregos medio-pasivos, identificando correctamente as formas derivadas de cada un. -CAA -CCL 12.1 Conxuga os tempos verbais medio-pasivos, aplicando os paradigmas correspondentes. -CD -CCL -g -d 13. Flexin pronominal: determinantes e pronomes. 13. Coecer as diferenzas entre determinantes e pronomes. Coecer as caractersticas da declinacin pronominal e as distintas clases de pronomes gregos. 13. Enuncia correctamente os pronomes en grego, distingundoos a partir do seu enunciado e clasificndoos segundo a sa categora. - CCL -g 13.1 Recoecer os pronomes/ determinantes demostrativos e . 13.1. Declina e recoece nos textos os demostrativos e , analzaos e tradceos correctamente. -CCL 13.2 Recoecer os pronomes persoais. 12.2 Declina e recoece nos textos os pronomes persoais, analzaos e tradceos correctamente. -CCL -d 14. Oracin simple 14.Recoecer e clasificar os tipos de oracin simple. 14. Compara e clasifica tipos de oracins simples, e identifica e explica en cada caso as sas caractersticas. -CMCCT -CCL -g 15. Oracin composta: parataxe e hipotaxe. 15. Distinguir as oracins simples das compostas e, dentro destas ltimas, as paratcticas das hipotcticas. 15. Distingue as oracins simples das compostas e, dentro destas ltimas, as paratcticas das hipotcticas, os seus tipos e os nexos que as caracterizan, e sinala exemplos que expliquen en cada caso as sas caractersticas. -CAA -CCL -d -e -f 16. Formas verbais persoais e non persoais. Infinitivo e participio. 16. Diferenciar entre formas persoais e non persoais do verbo e recoecer as categoras gramaticais presentes en cada unha delas. 16. Distingue formas persoais e non persoais dos verbos, explica os trazos que permiten identificalas e define criterios para as clasi ficar. -CCL -g -h 1. Perodos da historia de Grecia. 1. Coecer perodos da historia de Grecia, os feitos histricos mais destacados de cada un, encadralos no seu perodo correspondente e realizar eixes cronolxicos. 1. Describe o marco histrico no que xorde e se desenvolve a civilizacin grega, sinalando distintos perodos dentro del e identificando en cada un as conexins mis importantes con outras civilizacins. -CD -CSC -CCEC 1.2. Elaborar eixes cronolxicos nos que se representan fitos histricos relevantes, consultando ou non fontes de informacin. -CD -CMCCT 1.3. Distingue as etapas da historia de Grecia, explicando os seus trazos esenciais e as circunstancias que interveen no paso de unhas a outras. -CCEC 1.4. Enmarca determinados feitos histricos na civilizacin e no perodo histrico correspondente, pndoos en contexto e relacio- nndoos con outras circunstancias contemporneas. -CCEC -a -b -h -m 2. Organizacin poltica e social de Grecia. A democracia. 2. Coecer e comparar as principais formas de organizacin poltica e social da antiga Grecia. 2. Describe os principais sistemas polticos da antiga Grecia e compraos entre eles, establecendo semellanzas e diferenzas cos actuais. -CSC 2.1. Describe a organizacin da sociedade grega, explica as caractersticas das clases sociais e os papeis asignados a cada unha, relaciona estes aspectos cos valores cvicos da poca e compraos cos actuais. -CSC -c -h 3. A familia. 3. Coecer a composicin da familia e os papeis asignados aos seus membros. 3. Identifica e explica os papeis que desempea dentro da familia cada un dos seus membros, analizando a travs deles estereotipos culturais da poca e comparndoos cos actuais. -CSC -c -h -l 4. Traballo e lecer: oficios, ciencia e tcnica. Festas e espectculos. 4. Identificar as principais formas de traballo e de lecer da antigidade. 4. Identifica e describe formas de traballo e relacinaas cos coecementos cientficos e tcnicos da poca, explicando a sa in- fluencia no progreso da cultura occidental. -CMCCT -CSC -CSIEE 4.1. Describe as principais formas de lecer da sociedade grega e analiza a sa finalidade, os grupos aos que van dirixidas e a sa funcin no desenvolvemento da identidade social. -CSC -c -h - 5. Mitoloxa e relixin. 5. Coecer os principais deuses da mitoloxa grega. 5. Nomea coa sa denominacin grega e latina os principais deuses e heroes da mitoloxa grecolatina, e sinala os trazos que os caracterizan, os seus atributos e o seu mbito de influencia. -CCL -CCEC -c 5.1. Coecer os principais mitos e os heroes gregos, e establecer semellanzas e diferenzas entre os mitos e os heroes antigos e os actuais. 5.1. Identifica dentro do imaxinario mtico deuses e heroes, e explica os principais aspectos que os diferencian. -CCEC 5.2. Recoece e ilustra con exemplos o mantemento do mito e da figura do heroe na nosa cultura, analizando a influencia da tradicin clsica neste fenmeno de cada poca. -CCEC 5.3.Recoece referencias mitolxicas directas ou indirectas en diferentes manifestacins artsticas, e describe, a travs do uso que se fai destas, os aspectos bsicos que en cada caso se asocian tradicin grecolatina. -CCEC -c -h - 5.2. Coecer e comparar as caractersticas da relixiosidade e relixin grega coas actuais. 5.4.Enumera e explica as principais caractersticas da relixin grega, pndoas en relacin con outros aspectos bsicos da cultura helnica e establecendo comparacins con manifestacins relixiosas propias doutras culturas. -CCEC -c -h - 5.3. Relacionar e establecer semellanzas e diferenzas entre as manifestacins deportivas da Grecia clsica e as actuais. 5.4. Describe e analiza os aspectos relixiosos e culturais que sustentan os certames deportivos da antiga Grecia e a presenza ou au- sencia destes nos seus correlatos actuais. -CCEC -e -f a. Anlise morfolxica e sintctica. Compara cin de estruturas gregas coas da lingua propia. a. Comparar as estruturas gregas coas da lingua propia, e establecer semellanzas e diferenzas. a. Compara estruturas gregas coas da lingua propia, e establece semellanzas e diferenzas. -CCL -e -f -g -i b. Iniciacin s tcnicas de traducin. b. Coecer e aplicar os coecementos fonolxicos, morfolxicos, sintcticos e lxicos da lingua grega para a interpretacin e a traducin coherente de frases ou textos de dificultade pro- gresiva. b. Utiliza adecuadamente a anlise morfolxica e sintctica de textos de dificultade graduada para efectuar correctamente a sa tra- ducin. -CCL b.1. Utilizar con correccin manuais e vocabularios, e recoecer e analizar toda a informacin que proporcionan. b.1. Utiliza correctamente o cadenillo de vocabulario para localizar o significado de palabras que entraen dificultade, identificando entre varias acepcins o sentido mis axeitado para a traducin. -CCL Temporalizacin: - Primeiro trimestre: Temas 1 -8. Cultura: 1-2 - Segundo trimestre: Temas 9 -12. : 3-4 - Terceiro trimestre: Temas 13-16. : 5 3.- Concrecins metodolxicas No tratamento de cada un dos temas de lingua faise necesaria a alternancia das explicacins tericas coa prctica mediante exercicios, que se centrarn fundamentalmente na lectura comprensiva de textos traducidos, as como no manexo das tcnicas da traducin. Por outra banda, nas explicacins tericas compre que o profesor se refira na medida na que o grego o permita lingua de expresin dos alumnos coa finalidade de que estes non vexan o que se lles explica como algo abstracto e alonxado da sa realidade. Os temas de cultura nomeados no temario sern intercalados durante o trimestre nos momentos que o profesor estime oportunos. necesaria a adquisicin por parte do alumno dun vocabulario bsico aprendido mediante prcticas e traducins e non dun xeito puramente memorstico. Farse especial fincap na adquisicin de vocabulario novo mediante o estudo da etimoloxa. Propoernse algunhas lecturas complemetarias: Homero, Sfocles, Eurpides, etc. 4.- Materiais e recursos didcticos Utilizarase preferentemente o libro de texto Grego, ed. Baa Edicins. Fomentarse o uso crtico da rede como fonte de informacin e tamn para usos prcticos (imaxes, mapas, exercicios) 5.- Criterios sobre a avaliacin, cualificacin e promocin do alumnado Os mnimos esixidos sern: - O coecemento dos elementos fundamentais da lingua grega. - Un vocabulario bsico. - A adquisicin do dominio das tcnicas da traducin do nivel. - A asimilacin dos aspectos fundamentais da cultura clsica grega. Aplicaremos o sistema de avaliacin continua, entender que no estudio dunha lingua, dado que os sucesivos contidos se van apoiando nos anteriores, o que importa un coecemento global. En cada avaliacin farse unha proba escrita, que ser a base da calificacin do alumno; nela propoeranse textos para traducir que servirn de base para a realizacin de preguntas tericas e exercicios de morfoloxa e sintaxe. Os temas de cultura e o estudio do lxico (etimoloxa, formacin de palabras, etc.) avaliarnse mediante exposicins orais e traballos individuais ou colectivos. Ademais das probas escritas, tern gran incidencia na avaliacin o traballo diario na aula (asistencia, comportamento, realizacin de tarefas, caderno de aula), que ser cuidadosamente controlado polo profesor. Constituir o 30% da nota. Ser imprescindible a elaboracin por parte do alumno dunha gramtica a partires do material da clase que deber ser presentada profesor en Xuo e Setembro, de forma obligatoria, e cantas veces sexa solicitada longo do curso. MNIMOS imprescindibles para superar a asignatura: - Ter nota de cinco ou superior no ltimo exame (xuo). - Entregar dentro de plazo a Gramtica cos seus apartados obrigatorios: Fontica, Morfoloxa e Sintaxe. - Entregar dentro de plazo os traballos de cultura. - Mostrar longo do curso unha disposicin axeitada na aula, no referido traballo e comportamento. 6.- Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e prctica docente - Fomentar nos alumnos a autorreflexin, a curiosidade intelectual, o espritu crtico e a comprensin e estima cara s seus semellantes; todas elas descubertas e potenciadas polo Humanismo grego e que seguen vixentes na cultura occidental. - Mellorar a expresin oral e escrita nas linguas propias e as extranxeiras, reflexionando sobre os elementos fundamentais que constiten as linguas e as sas influencias no espacio e no tempo. - Apreciar os valores principais establecidos pola sociedade grega antiga e identificar nela as fontes de onde procede o pensamento do mundo occidental. - Desenrolar a conciencia de pertencer unidade poltica, social e cultural que Europa, que arranca xa dende Grecia. - Comprender que as linguas reflexan os esquemas mentais das sociedades e pobos que as falan. - Facilita-lo coecemento da lingua e a cultura gregas en si mesmas e como fonte principal do pensamento e da cultura occidental. - Penetrar dese xeito, sequera someramente, na antigidade da lingua galega e da espaola, fundamentalmente nos aspectos referentes lxico. - Acadar o debido coecemento dos principais fenmenos mofolxicos, lxicos e sintcticos da lingua grega clsica. - Facilitar, por medio do grego, un maior coecemento do vocabulario comn e do cientfico-tcnico do galego e do espaol, baseados principalmente no lxico grego. Farse especial fincap na etimoloxa dos termos cientficos e tcnicos. - Interpretar textos literarios sencillos, facendo previamente a sa traducin, para poder leer as fontes na lingua orixinaria. 7.- Organizacin das materias pendentes Este curso non hai alumnos nesta situacin. 8.- Acreditacin de coecementos previos. Non hai alumnos nesta situacin neste curso. 9.- Deseo da avaliacin inicial Dada a particular situacn desta materia ( os alumnos chegan por primeira vez a esta materia), empezamos sempre dende cero, por iso a realizacin dunha avaliacin inicial non algo a priori moi necesario. A pesar do anterior, de realizala consistir nunha breve proba escrita que versar sobre conceptos sintcticos bsicos nas linguas do alumnado (funcins, anlise,...) e cuestins xenricas sobre a cultura grega e a sa herdanza. 10.-Atencin diversidade En principio, dado o nmero de alumnos e o nivel, non cremos necesaria a adopcin de ningunha medida previa, dadas as caractersticas acadmicas concretas do noso alumnado este curso. De tdolos xeitos, se longo do curso detectramos calquera tipo de carencia tentariamos poer os medios para resolvelas: cambio de ritmo na clase, material distinto, reforzos en determinados temas, etc. O Departamento ten preparados materiais (fichas,) para cando sexa necesario. 11.- Elementos transversais Un dos obxectivos que se pretenden con esta Lei de educacin parece ser atender o desenrolo integral dos alumnos. Isto implica que se incorporarn no curriculum das diferentes reas elementos educativos bsicos contemplados como contidos transversais. Nesta asignatura de Grego I podemos incorporar os seguintes, relacionados obviamente coas competencias bsicas: - Educacin moral e cvica. Reflexionar sobre o uso das linguas como medio para transmitir ideas, pensamentos e opinins, respetando xuizos e opinins alleas. - Educacin para a igualdade entre sexos. Recoecer nos textos clsicos situacins de discriminacin, facendo fincap na situacin da muller e tamn na esclavitude. Alcanzar o compromiso de evitar sempre formas, termos e expresins que denoten discriminacin e de rexeitar na vida coti calquera situacin de discriminacin. - Educacin ambiental. Manter o compromiso e implicacin persoal de cara mantemento e conservacin de todo vestixio do mundo clsico no contorno de cada un, sexa de tipo arqueolxico, natural, etc. - Educacin para o ocio. Apreciar e valorar a pervivencia nos deportes actuais (Xogos Olmpicos) e nos espectculos (circo, teatro, etc.) de moitos elementos grecorromanos. 8.-ACTIVIDADES COMPLEMENTARIAS E EXTRAESCOLARES Para o curso 2015/2016 estn previstas, salvo causas de forza maior que poideran xurdir a posteriori, as seguintes: 1.- Participacin no concurso on-line Odisea 2016, que ter lugar a principios do 2 trimestre, para todos os niveis e materias. 2.- Espectculo "Aqu mismitos" en colaboracin do Departamento de Lingua castel. 3.- Asistencia Festival de Teatro Grecolatino de Lugo, no mes de Marzo de 2016 para alumnos de latn (4 E.S.O. e Bach) e grego (Bach.); en colaboracin co I.E.S. David Bujn. 9.-AVALIACIN DA PROGRAMACIN O punto central desta avaliacin ser se se estn a acadar os obxectivos propostos, se os contidos e a temporalizacin discorren segundo o programado e se os alumnos son quen de seguir o ritmo da clase en xeral. Todo isto estudarse nas reunin de Departamento (mensualmente), tras as xuntas de avaliacin cos resultados na man e final do curso cos resultados definitivos. Se longo de todo este proceso de anlisis se detectaran disfuncins graves entre a marcha das clases e o escrito na Programacin, tentaranse poer os medios para solucionalas.

Recommended

View more >